افول مشروعیت احزاب سیاسی در عصر پوپولیسم

در دهه های اخیر، پوپولیسم به یکی از مهم ترین چالش های نظری و عملی در نظام های دموکراتیک بدل شده است. گسترش این پدیده، به ویژه در قالب احزاب و رهبران پوپولیست، موجب دگرگونی در سازوکارهای سنتی سیاست ورزی و تضعیف نهادهای واسطی چون احزاب سیاسی شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه میان گفتمان پوپولیستی و افول احزاب سیاسی، به ویژه از منظر مشروعیت، نهادینه سازی و کارویژه های نمایندگی، سامان یافته است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای و اسناد علمی است. یافته ها نشان می دهد که پوپولیسم با بهره گیری از گفتمان ضدسیستمی، شخصی سازی سیاست، حذف واسطه های نهادی و تقلیل سیاست به تقابل های هویتی، نه تنها موجب تضعیف مشروعیت احزاب، بلکه باعث از بین رفتن رقابت سالم حزبی، تشدید قطبی سازی و بی ثباتی در فرآیند نمایندگی سیاسی می شود. مطالعه نمونه هایی همچون ترامپ در آمریکا، جانسون در بریتانیا و احزاب راست افراطی در فرانسه، گواه آن است که پوپولیسم در قالب کنش سیاسی و گفتمان عمومی، نقشی بنیادین در فرسایش ساختار حزبی در دموکراسی های معاصر ایفا می کند. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که در صورت استمرار این روند، نظام های دموکراتیک با بحرانی ساختاری مواجه خواهند شد که بازتعریف نقش احزاب را ضروری می سازد.

کلیدواژه ها:

پوپولیسم ، احزاب سیاسی ، مشروعیت ، دموکراسی ، گفتمان ضدسیستمی ، شخصی سازی قدرت