تحلیل تاثیر خصوصیات باد بر وضعیت دینامیکی و مورفولوژیکی تپه های ماسه ای، مطالعه موردی: ریگزارهای سواحل جنوبی ایران

موقعیت جغرافیایی ایران سبب شده است تا در بخش های زیادی از آن، دارای انواع تپه های ماسه ای باشیم. از جمله مناطقی که دارای تراکم و تنوع زیادی از انواع تپه های ماسه ای است، سواحل جنوبی ایران است. با توجه به اینکه تپه های ماسه ای دارای دینامیک فعالی هستند و می توانند نواحی انسانی را تهدید کنند، در این تحقیق به ارزیابی وضعیت دینامیکی و مورفولوژی تپه های ماسه ای سواحل جنوبی ایران پرداخته شده است. در این تحقیق از تصاویر ماهواره لندست، تصاویر گوگل ارث و اطلاعات آماری مربوط ایستگاه های هواشناسی منطقه منطقه به عنوان مهم ترین داده های تحقیق استفاده شده است. مهم ترین ابزارهای تحقیق، ArcGIS، WRplot و Sandrose graph بوده است. در این تحقیق ابتدا وضعیت مورفومتری و مورفولوژی تپه های ماسه ای بررسی شده است و سپس به ارزیابی خصوصیات بادهای منطقه و ارتباط آن با دینامیک و مورفولوزی تپه های ماسه ای منطقه پرداخته شده است. بر اساس نتایج حاصله، در سواحل جنوبی ایران حدود ۲۷۵۰ کیلومترمربع تپه ماسه ای در اشکال مختلف وجود دارد که پوشش ماسه ای کم ضخامت، پوشش ماسه ای متوسط ضخامت و عرضی مرکب به ترتیب با ۸/۵۹، ۹/۱۰ و ۳/۷ درصد از کل مساحت ریگزارهای منطقه، دارای بیش ترین وسعت هستند. همچنین تحت تاثیر بادهای منطقه، بخش زیادی از تپه های ماسه ای جنوب ایران دارای وضعیت فعالی هستند و با توجه به اینکه ضریب همبستگی بین شاخص های سرعت باد و DPt به فعالیت تپه های ماسه ای منطقه در فصل بهار به ترتیب ۵۱۴/۰ و ۶۱۲/۰ بوده است، بنابراین می توان گفت که بیش ترین میزان فعالیت تپه های ماسه ای مربوط به فصل بهار است.

کلیدواژه ها:

تپه های ماسه ای ، دینامیک تپه های ماسه ای ، مورفولوژی تپه های ماسه ای ، سواحل جنوبی ایران