تکفل و سرپرستی کودکان در فقه امامیه: نگاهی به داستان حضرت مریم(س)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 18

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ZKJ-7-11_006

تاریخ نمایه سازی: 29 دی 1404

چکیده مقاله:

تکفل و سرپرستی کودکان یکی از موضوعات مهم در آموزه های اسلامی است که هم از منظر عاطفی و اخلاقی و هم از جنبه حقوقی و فقهی اهمیت ویژه ای دارد. فقه امامیه، به عنوان یکی از شاخه های اصلی فقه اسلامی، احکام و مقررات جامعی را در مورد سرپرستی کودکان ارائه داده است. سرپرستی نه تنها یک وظیفه فردی، بلکه مسئولیتی اجتماعی برای تقویت بنیان های اخلاقی و انسانی جامعه به شمار می رود. قرآن کریم، درجایگاه منبع اصلی شریعت اسلامی، در داستان حضرت مریم (س) و سرپرستی ایشان توسط حضرت زکریا (ع)، الگویی بارز از مسئولیت پذیری و تکفل ارائه می دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تکفل و سرپرستی کودکان در فقه امامیه و با تاکید بر آموزه های قرآنی و داستان حضرت مریم (س)، به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از مبانی فقهی و مفاهیم قرآنی، این موضوع را مورد بررسی قرار داده است. ابتدا شرایط، احکام و وظایف سرپرستان در فقه امامیه تحلیل شده و سپس این مفاهیم در پرتو داستان حضرت مریم (س) بررسی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که قرآن کریم الگویی عملی و الهام بخش از مسئولیت پذیری و حمایت از کودکان نیازمند ارائه می دهد و داستان حضرت مریم (س) نمونه ای از سرپرستی و تامین نیازهای مادی و معنوی، شامل تربیت اخلاقی و رشد روحی کودکان است.

نویسندگان

ناظره بتول

طلبه دکتری فقه خانواده، از کشور پاکستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

مریم برقعی

استادیار گروه فقه خانواده، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران/ رئیس پژوهشکده فقه و مبانی حقوق، جامعه الزهرا، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم (۱۳۷۲). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: موسسه ...
  • *نهج البلاغه (۱۳۶۸) گردآوری: شریف رضی. مترجم: فیض الاسلام اصفهانی، ...
  • ابن ادریس، محمد بن احمد (۱۳۷۵). السرائر. قم: دفتر انتشارات ...
  • ابن زهره القیروانی (۱۴۱۷). غنیه النزوع الی علمی الاصول والفروع. ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۰۸). لسان العرب. بیروت: دار ...
  • اجزیری، عبدالرحمن بن محمد عوض (۱۴۲۴). الفقه علی المذاهب الاربعه. ...
  • امامی، اسدالله؛ صفایی، حسین (۱۳۷۶). حقوق خانواده. تهران: دانشگاه تهران ...
  • امینی، ابراهیم (۱۳۷۲). اسلام و تعلیم و تربیت. تهران: انجمن ...
  • انصاری، مرتضی بن محمدامین (۱۴۱۵). کتاب النکاح. بیروت: دار الاحیاء ...
  • تاج الدین شعیری (۱۳۶۳). جامع الاخبار. قم: رضی ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۴). وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • حلی، احمد بن محمد بن فهد (۱۳۹۸). المذهب البارع. قم: ...
  • حلی، حسن بن یوسف (۱۳۶۹). نهایه الاحکام فی معرفه الاحکام. ...
  • حلی، حسن بن یوسف بن مطهر (۱۴۱۹). قواعد الاحکام. قم: ...
  • حلی، محمد بن حسن (فخرالمحققین) (۱۳۵۷). ایضاح الفوائد فی شرح ...
  • حیدری، معصومه (۱۳۷۹). آداب رفتار با دختران. کاشان: محتشم ...
  • خمینی، روح الله (۱۳۹۲). تحریر الوسیله (کتاب النکاح). قم: موسسه ...
  • خوانساری، سید احمد (۱۴۰۵). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. ...
  • داودی، محمد (۱۳۸۶). سیره پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) در تربیت ...
  • رازی، محمد بن ابی بکر (۱۳۱۰). مختار الصحاح. مصر: چاپ ...
  • شکیباپور، عنایت الله (۱۳۶۳). دایره المعارف روان شناسی. تهران: فروغی ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی (۱۳۸۹). الروضه البهیه. قم: ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی (۱۴۱۹). مسالک الافهام الی ...
  • شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه (۱۴۰۴). من لا ...
  • طباطبایی، سید علی (۱۱۹۲). الریاض المسائل. قم: موسسه آل البیت ...
  • طباطبایی، سید علی (۱۳۸۲). ریاض المسائل. قم: موسسه آل البیت ...
  • طبرسی، حسن بن فضل (۱۴۱۲). مکارم الاخلاق. قم: شریف رضی ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۳۶۳). المبسوط. تهران: مکتبه المرتضویه ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۳۶۹). الخلاف. قم: انتشارات اسلامی ...
  • عاملی، زین الدین بن علی (۱۳۸۱). مسالک الافهام الی تنقیح ...
  • عاملی، سید محمد (۱۴۱۳). نهایه المرام. قم: انتشارات اسلامی ...
  • عاملی، محمد بن مکی (شهید اول) (۱۳۶۹). اللمعه الدمشقیه. بیروت: ...
  • عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه (۱۴۱۵). تفسیر نور الثقلین. ...
  • علامه حلی، حسن بن مطهر (۱۴۱۳). قواعد الاحکام. قم: موسسه ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف (۱۴۱۳). مختلف الشیعه. قم: جامعه ...
  • علامه طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۷۸). تفسیر المیزان. مترجم: نیری بروجردی، ...
  • علامه مجلسی، محمد تقی (۱۳۴۶). یک دوره فقه کامل فارسی. ...
  • فاضل ابی، زین الدین (۱۴۱۰). کشف الرموز فی شرح المختصر ...
  • فاضل هندی، بهاالدین محمد (۱۴۱۶). کشف اللثام عن قواعد الاحکام. ...
  • فیض کاشانی، محمد بن مرتضی (۱۳۹۵). مفاتیح الشرائع. تهران: مدرسه ...
  • قرائتی، محسن (۱۳۸۶). تفسیر نور. تهران: موسسه فرهنگی درس هایی ...
  • کاتوزیان، ناصر (۱۴۰۲). حقوق مدنی (عقود مدنی). تهران: گنج دانش ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۹۱). اصول کافی. مترجم: حسین استادولی. ...
  • متقی، علی بن حسام الدین (۱۴۱۹). کنز العمال. بیروت: دار ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۳۹۸). بحار الانوار. اصفهان: مرکز القائمه للدراسات الکمبیوتریه ...
  • محقق حلی، جعفر بن حسن (۱۴۱۰). المختصر النافع فی فقه ...
  • مروارید، علی اصغر (۱۴۱۳). الینابیع الفقهیه. بیروت: الدار الاسلامیه ...
  • معین، محمد (۱۳۷۹). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۵۳). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • ملک زاده، فهیمه (۱۳۸۹). دانشنامه حقوقی (جلد دوم). تهران: مجمع ...
  • نجفی، محمدحسن (۱۳۹۹). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. تهران: ...
  • نوری، میرزا حسین؛ حر عاملی، محمد بن حسن (۱۳۸۹). وسائل ...
  • نمایش کامل مراجع