واکاوی چالش های هویتی خانواده ایرانی درحال گذار و ارائه راهکارهای قرآنی

چکیدهاین پژوهش با رویکرد تفسیرگرایانه به واکاوی چالش های هویتی خانواده درحال گذار ایرانی و ارائه راهکارهای قرآنی می پردازد. با انجام مصاحبه های اکتشافی برمبنای نمونه گیری هدفمند و اصل اشباع نظری با ۵۰ زن جوان شهر قم، و بهره گیری از تکنیک تحلیل گفتمان چالشهای خانواده در حال گذار شناسایی و بر مبنای تکنیک تحلیل محتوای کیفی استقرایی راه کارهای قرآنی ارائه شده است. چارچوب مفهومی در بخش اول جامعه شناسی تفسیری با تاکید بر نظریه هویت اجتماعی تاجفل و ترنر، و در بخش دوم تفاسیر قران کریم بوده است.طبق یافته ها ؛ خانواده "درحال گذار" در تقابل خانواده سنتی و مدرن در ساختار و روابط اعضا، کارکردها و حل مسائل خانواده دارای چالشهای هویتی چون کشاکش بین فردگرایی و جمع گرایی، پدرسالاری و مادرسالاری، و سنت و تجدد است. در مواجه با این چالشها خانواده قرآنی دارای به عنوان الگوی مطلوب شامل اصولی چون؛ عدالت جنسیتی، کرامت انسانی و محوریت دین، تناسب حق و تکلیف، استقلال اقتصادی زنان، تکریم نقش های خانوادگی و اصالت جمع در عین اصالت فرد، سکون و مودت و حفظ کیان خانواده است. این اصول در ساختار و روابط اعضای خانواده، کارکردها و پیشگیری از مسائل خانواده رابطه ای دوسویه و درهم تنیده دارند؛ بنحوی که رعایت آن ها در ساختار و روابط اعضا به تحقق مطلوب کارکردها و به تبع آن به پیشگیری از مسائل خانواده منجر می شود.

کلیدواژه ها:

خانواده قرآنی ، خانواده در حال گذار ، چالشهای هویتی خانواده ، گفتمان خانواده