رهیافتی به فهم ماهیت رسانه در اندیشه هایدگر از رهگذر فهم زبان

توجه به رسانه از منظر فلسفی می تواند در درک و بهره گیری مناسب از آن کمک شایانی کند. در این مقاله یکی از مهم ترین موضوعات فلسفه رسانه- یعنی ذات رسانه- با نگاه به آرای مارتین هایدگر، بررسی می شود که می تواند در رسیدن به یک نظریه مستقل و بومی سودمند باشد. سوال اصلی این است که آیا از نظر هایدگر، رسانه دارای ذات است؟ برای رسیدن به پاسخ این پرسش، آرای هایدگر با روش تحلیل فلسفی و با وساطت دو فیلسوف رسانه- گونکل و تیلور- بررسی شده است. فهم چیستی رسانه با نگاه به یکی از مهم ترین موضوعات فلسفه هایدگر- یعنی زبان- صورت گرفته و نسبت مفهوم زبان با رسانه تحلیل شده است. در ادامه، سعی شده بر مبنای نوع فهم جدیدی که از زبان حاصل می شود، دو دیدگاه ذات گرایی و ابزارگرایی براساس آرا متفکرین رسانه موردتحلیل قرار گیرند. در نهایت نشان داده شده که رسانه ها صرفا ابزارهای ارتباطی نیستند که اطلاعات موجود را بازگو کنند، بلکه به مثابه مشارکت کنندگان مستقیم و فعال در آشکارکردن وجود چیزهایی هستند که تصور می شود صرفا نمایانگر آنها هستند. به نظر هایدگر، سازندگی و افشاگری در انواع فناوری- و به طور خاص، رسانه ها- اعم از زبان و رسانه های جدید، عصر تصویر جهان را رقم زده و نهایتا هرچه در جهان است، از طریق رسانه گری تحقق می یابد. اما در عین حال، با توجه به همین خصلت های زبانی، امکان بهره گیری از رسانه برای گشودگی و شعرگونگی ممکن است.

کلیدواژه ها:

رسانه ، ابزار ، زبان ، هایدگر ، فلسفه رسانه