مدل سازی تغییرات نیاز خالص آبیاری گیاه سیب زمینی در شرایط تغییر اقلیم در برخی از مناطق کشور

در این مطالعه برای شبیه سازی نیاز آبی سیب زمینی از مدل گردش کلی CanESM۲ و سناریوهای RCP۴.۵ ، RCP۲.۶ و RCP۸.۵ در سه دوره ۲۰۴۰-۲۰۱۱، ۲۰۷۰-۲۰۴۱ و ۲۱۰۰-۲۰۷۱ استفاده شد. نتایج نشان داد بیشترین افزایش تبخیر-تعرق مرجع در ایستگاه همدان و شیراز به میزان ۲۹/۰ میلی متر در روز در دوره ۲۱۰۰-۲۰۷۱ و سناریوی RCP۸.۵ و بیشترین کاهش در ایستگاه اصفهان به میزان ۸۳/۰- میلی متر در روز و در دوره ۲۰۴۰-۲۰۱۱ و سناریوی RCP۴.۵ رخ خواهد داد. نتایج نشان داد بیشترین کاهش میزان تبخیر - تعرق واقعی در ایستگاه سنندج در دوره ۲۰۴۰-۲۰۱۱ و در سناریوی RCP۸.۵ به میزان ۷/۲۰۶- میلی متر و بیشترین افزایش تبخیر- تعرق واقعی در ایستگاه تبریز و در دوره ۲۱۰۰-۲۰۷۱ در سناریوی RCP۸.۵ به میزان ۴۸/۱۲۱+ میلی متر رخ خواهد داد. نتایج شبیه سازی بارش موثر نشان داد همه ایستگاه ها به استثناء سنندج با کاهش بارش موثر مواجه خواهند شد. بیشترین میزان کاهش بارش موثر در دوره سوم (۲۱۰۰-۲۰۷۱) مشاهده شد، بطوریکه درصد کاهش بارش موثر در محدوده ۴/۲ درصد (همدان) تا ۳۸/۵۴ درصد (شهرکرد) در نوسان خواهد بود. بارش موثر در ایستگاه سنندج تا نزدیک ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت. نتایج شبیه سازی نیاز خالص آبیاری نشان داد بیشترین افزایش مربوط به مرحله میانی رشد سیب زمینی است. بیشترین افزایش نیاز خالص آبیاری در این مرحله، در ایستگاه تبریز در سناریوی RCP۴.۵ در دوره ی سوم به میزان ۲۸/۳۷۷ میلی متر و کمترین افزایش نیاز خالص آبیاری در ایستگاه جیرفت در سناریوی RCP۸.۵ در دوره سوم به میزان ۴۴/۶۵ میلی متر مشاهده شد.با توجه به نتایج به دست آمده می توان نتیجه گرفت که مناطق گرمسیر کشور تحت تاثیر شرایط تغییر اقلیم، بیشترین افزایش نیاز خالص آبیاری را به دلیل افزایش دما، کاهش بارندگی و کاهش بارش موثر به خود اختصاص داده اند.

کلیدواژه ها:

سسیب زمینی ، تغییر اقلیم ، مدل CANESM۲ ، سناریوهای RCP ، نیاز خالص آبیاری