رویکردهای تعلیم و تربیت اسلامی در مقایسه با تربیت غیراسلامی

تعلیم و تربیت صرفا به انتقال دانش محدود نیست، بلکه بازتاب نوع نگرش هر نظام فکری به انسان، جهان و غایت زندگی است. ازاین رو، تمایز میان تربیت اسلامی و غیر اسلامی را باید در مبانی فلسفی و انسان شناختی آن ها جست وجو کرد، نه صرفا در روش های تربیتی. تربیت اسلامی با تکیه بر فطرت الهی انسان و پیوند دنیا و آخرت، تربیت را فرایندی جامع برای رشد همه جانبه، تزکیه نفس و فعلیت بخشی استعدادهای الهی می داند؛ درحالی که بسیاری از رویکردهای غیر اسلامی، انسان را موجودی خودبنیاد تلقی کرده و اهداف تربیت را عمدتا به کامیابی دنیوی، سازگاری اجتماعی و موفقیت فردی فرو می کاهند.نظام تعلیم و تربیت ایران معاصر نیز در بستر مواجهه با مدرنیته غربی و تحت تاثیر جریان های سکولار، اصلاح گرا و احیاگر شکل گرفته و از این رو، نسبت دین و آموزش به یکی از مسائل محوری آن تبدیل شده است. در این میان، اندیشه های تربیتی امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری، با تاکید بر خدامحوری، فطرت گرایی، تقدم تزکیه بر تعلیم و نقش انسان ساز معلم، الگویی جامع از تربیت اسلامی ارائه می دهد که تعلیم را با پرورش اخلاق، تفکر و مسئولیت اجتماعی پیوند می زند. بر این اساس، غفلت از مبانی تربیت اسلامی و جایگزینی الگوهای ناسازگار وارداتی، به بحران هویت و تقلیل تربیت به آموزش ابزاری می انجامد؛ درحالی که بازگشت آگاهانه و نقادانه به این مبانی، شرط اساسی اصلاح و تعالی نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت اسلامی ، تربیت غیر اسلامی ، جریان های فکری تعلیم و تربیت