تحلیل نقش مدیریت شهری در تحقق شاخص های شهر پایدار(مورد مطالعه: شهر کرج)

رشد شتابان شهرنشینی در دهه های اخیر و تمرکز فزاینده جمعیت و فعالیت ها در فضاهای شهری، فشار چشمگیری بر منابع طبیعی، زیرساخت های شهری و نظام های مدیریتی وارد کرده است. در این شرایط، رویکرد شهر پایدار به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین برنامه ریزی و مدیریت شهری مطرح شده و هدف آن ایجاد تعادل میان ابعاد زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و نهادی توسعه شهری با تاکید بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان در بلندمدت است. تحقق چنین رویکردی بدون وجود مدیریت شهری کارآمد، یکپارچه و پاسخگو امکان پذیر نخواهد بود. در این میان، شهرداری ها به عنوان اصلی ترین نهاد اجرایی محلی، نقش تعیین کننده ای در سیاست گذاری، برنامه ریزی و اجرای راهبردهای پایداری شهری بر عهده دارند.پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مدیریت شهری در تحقق شاخص های شهر پایدار و با تمرکز بر شهر کرج انجام شده است. شهر کرج به دلیل رشد سریع جمعیت، توسعه کالبدی شتاب زده، مهاجرپذیری بالا و موقعیت کلان شهری، با چالش های متعددی در حوزه پایداری شهری مواجه است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از مطالعات اسنادی، مرور ادبیات نظری و بررسی اسناد و گزارش های مرتبط با مدیریت شهری کرج گردآوری شده است. در چارچوب نظری پژوهش، شاخص های شهر پایدار در ابعاد زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی–مدیریتی مورد توجه قرار گرفته اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که شهرداری کرج در برخی حوزه ها، به ویژه در بعد کالبدی و ارائه خدمات شهری، اقدامات قابل قبولی انجام داده است؛ اما در مقابل، ضعف در شاخص های نهادی و مدیریتی، پایین بودن سطح مشارکت شهروندان در فرآیندهای تصمیم گیری، فقدان شفافیت و پاسخگویی کافی، و چالش های زیست محیطی نظیر آلودگی هوا و کمبود سرانه فضای سبز، دستیابی به شهر پایدار را با محدودیت های جدی مواجه ساخته است. در بخش پایانی، با توجه به نتایج پژوهش، راهکارهایی همچون تقویت حکمرانی شهری خوب، ارتقای مشارکت شهروندان، بهبود مدیریت زیست محیطی و حرکت به سوی منابع درآمدی پایدار شهری، به منظور ارتقای نقش شهرداری کرج در تحقق پایداری شهری پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

شهر پایدار ، مدیریت شهری ، شاخص های پایداری ، شهرداری کرج ، توسعه پایدار شهری