چالش های نهادی برنامه ریزی شهری در تبدیل طرح های توسعه شهری به اقدام اجرایی

طرح های توسعه شهری به عنوان ابزارهای اصلی هدایت و کنترل رشد شهری، نقش مهمی در سامان دهی فضایی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می کنند. با این حال، در بسیاری از شهرها، به ویژه در کلان شهرهای کشورهای درحال توسعه، شکاف معناداری میان اهداف مصوب این طرح ها و آنچه در عمل اجرا می شود وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چالش های نهادی برنامه ریزی شهری در فرآیند تبدیل طرح های توسعه شهری به اقدام اجرایی، با تمرکز بر تجربه شهرداری های کلان شهرهای ایران انجام شده است. این تحقیق از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون بازتابی بهره گرفته و داده ها از طریق ۱۴ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران شهری، کارشناسان فنی و متخصصان برنامه ریزی شهری گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که چالش های نهادی اجرای طرح های توسعه شهری ذیل دو مضمون فراگیر قابل تبیین است: گسست نهادی میان نظام برنامه ریزی و نظام اجرا، و غلبه منطق مصلحت محور و کوتاه مدت بر عقلانیت برنامه ای. نتایج پژوهش نشان می دهد که ضعف هماهنگی نهادی، ابهام در مسئولیت ها، فقدان ضمانت اجرایی و بی ثباتی مدیریتی، نقش تعیین کننده ای در ناکامی اجرای طرح های توسعه دارند. پژوهش حاضر بر ضرورت بازاندیشی در ساختارهای نهادی و حکمرانی شهری برای تقویت پیوند میان برنامه ریزی و اجرا تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی شهری ، طرح های توسعه شهری ، چالش های نهادی ، شکاف برنامه و اجرا ، شهرداری های کلان شهرها.