بررسی تاثیر مجتمع های تجاری بزرگ مقیاس بر حوزه پیرامونی (نمونه موردی: مجتمع تجاری برج تجارت قزوین)

اثرات شهرسازی مدرن بر نیازهای شهروندان، ساختار شهرنشینی و درنهایت فضای شهری به وضوح قابل مشاهده است. بشر برای رفع کالاهای موردنیاز خود منجر به ایجاد مراکز تجاری گردید. کاربری تجاری، یک عامل اثرگذار در عرصه شکل دهی به شهرها است. بشر برای رفع کالاهای موردنیاز خود به خصوص در شهرها منجر به ایجاد مراکز خرده فروشی و مغازه ها گردید. . در ایران در دهه ۷۰ شمسی مراکز خرید شکل گرفتند و به دنبال آن در درهه ۹۰ شمسی نسل جدیدی از مراکز خرید به نام مگامال ها ظهور کردند که تاثیراتی بر روی کاربری ها و تغییراتی بر وضعیت ترافیکی محلات پیرامونی خود داشتند. بنابراین سوال اصلی مقاله حاضر آن است که تاثیرات احداث و فعالیت مراکز تجاری بزرگ مقیاس در ابعاد مختلف بر محیط پیرامون و ساکنین آن چیست؟ هدف از این پژوهش بررسی تاثیر مجتمع های تجاری بزرگ مقیاس بر روی نظام کاربری و دسترسی حوزه پیرامونی است که با مطالعه موردی مجتمع تجاری برج تجارت قزوین انجام شده است. پژوهش از نوع کمی-کیفی و از طریق جمع آوری اطلاعات به صورت اسنادی و میدانی و آزمون فرضیات از طریق پرسشنامه است. براساس فرمول کوکران حجم نمونه ۳۸۴ نفر براورد گردید و در سه محله اطراف (عدل- میرعماد و نادری) توزیع گردید. پایایی کلی پرسشنامه ۹/۰ به دست آمد. معیارها و شاخص های پژوهش به صورت کتابخانه ای در چهار بعد اجتماعی_فرهنگی، اقتصادی، محیطی و کالبدی طبقه بندی و در نرم افزار SPSS تحلیل شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد شاخصی که بیش ترین تاثیر را بر روی محلات اطراف داشته است، شاخص محیطی_آسایش (تاثیر بر وضعیت ترافیک محلات اطراف) بوده است و شاخصی که کم ترین تاثیر را بر محلات اطراف داشته است، شاخص اقتصادی_کارایی (تاثیر بر اشتغال ساکنین محلات اطراف بوده است. همچنین بیش ترین تاثیر منفی که این مجتمع بر روی محلات اطراف خود داشته است در شاخص محیطی_سلامتی (تاثیر بر آلودگی صوتی محلات اطراف) و بیش ترین تاثیر مثبتی که بر روی محلات اطراف خود داشته است در شاخص کالبدی_سازگاری (تاثیر بر مهم شدن بلوارهای میرعماد- نادری و عدل) است. این پژوهش درواقع بستری برای شناسایی این آثار و پیامدها فراهم نمود که درنهایت برای کاهش تاثیرات منفی و افزایش و تقویت تاثیرات مثبت پیشنهاد هایی در چهار بخش اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، محیطی و کالبدی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

Large-scale commercial complexes ، Megamall ، land-use ، Access ، Qazvin Trade Tower ، مجتمع های تجاری بزرگ مقیاس ، مگامال ، کاربری ، دسترسی ، برج تجارت قزوین.