تاثیر قابلیت های مدیریت دانش کلان داده بر نوآوری، مزیت رقابتی و عملکرد شرکت های دانش بنیان (مورد مطالعه: شرکت های دانش بنیان استان تهران)

هدف: با وجود رشد روزافزون کلان داده، بسیاری از شرکت های دانش بنیان ایرانی در استفاده موثر از آن برای تقویت نوآوری و بهبود عملکرد با محدودیت های جدی مواجه اند. استمرار این وضعیت می تواند با کاهش تجاری سازی محصولات، جایگاه رقابتی آن ها را بیش از پیش تضعیف نماید. لذا این پژوهش با تبیین نقش میانجی قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب وکار و مزیت رقابتی، به بررسی تاثیر قابلیت های مدیریت دانش کلان داده بر عملکرد این کسب وکارها پرداخته است.روش پژوهش: این پژوهش پارادایمی اثبات گرا، رویکردی قیاسی و هدفی کاربردی دارد و از نظر ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی می باشد. جامعه آماری ۵۰۴۸ شرکت دانش بنیان استان تهران بودند. حجم نمونه با نرم افزار G-Power ۳ ۳۱۳ شرکت تعیین شد. داده ها از طریق پرسش نامه استاندارد به روش تصادفی ساده طی یک پیمایش آنلاین جمع آوری شد. روایی از طریق روایی صوری و روایی سازه و پایایی از طریق آلفای کرونباخ (با ضریب ۸۲۶/۰)، پایایی ترکیبی (با ضریب ۸۹۰/۰) و پایایی همگون (با ضریب ۸۶۵/۰) تایید شد. داده ها نیز با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار SmartPLS ۳ تحلیل شد.یافته ها: تاثیر قابلیت های مدیریت دانش کلان داده به ترتیب با ضریب مسیر ۳۲۹/۰، ۲۳۹/۰، ۴۲۵/۰ و آماره تی ۶۹۹/۴، ۰۱۰/۳ و ۷۴۹/۶ در سطح اطمینان ۹۹ درصد بر قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب وکار و مزیت رقابتی معنادار شد، اما تاثیر مستقیم این متغیر با ضریب مسیر ۰۵۲/۰ و آماره تی ۹۸۵/۰ بر عملکرد کسب وکار رد شد. تاثیر قابلیت نوآوری به ترتیب با ضریب مسیر ۵۳۶/۰، ۴۴۳/۰، ۲۹۹/۰ و آماره تی ۶۳۲/۹، ۵۶۲/۷ و ۵۱۴/۳ در سطح اطمینان ۹۹ درصد بر نوآوری فرایند کسب وکار، مزیت رقابتی و عملکرد کسب وکار و تاثیر نوآوری فرایند کسب وکار به ترتیب با ضریب مسیر ۱۶۵/۰، ۱۴۶/۰ و آماره تی ۳۶۰/۲ و ۰۷۱/۲ در سطح اطمینان ۹۵ درصد بر مزیت رقابتی و عملکرد کسب وکار تایید گردید. به علاوه، تاثیر مثبت مزیت رقابتی بر عملکرد کسب وکار با ضریب مسیر ۳۴۲/۰ و آماره تی ۵۱۷/۵ در سطح اطمینان ۹۹ درصد معنادار شد. در نهایت، نقش میانجی قابلیت نوآوری و نوآوری فرایند کسب وکار به ترتیب با ضریب مسیر ۰۹۸/۰، ۰۳۵/۰ و آماره تی ۸۱۲/۱ و ۷۹۴/۰ رد اما نقش میانجی مزیت رقابتی با ضریب مسیر ۱۴۵/۰ و آماره تی ۰۱۳/۲ در سطح اطمینان ۹۵ درصد تایید شد.نتیجه گیری: پژوهش حاضر نشان داد که قابلیت های مدیریت دانش کلان داده به طور غیر مستقیم از طریق قابلیت نوآوری، نوآوری فرایند کسب وکار و مزیت رقابتی، عملکرد کسب وکارهای دانش بنیان را ارتقا می دهد. این یافته ها اهمیت تقویت قابلیت های نوآوری و بهینه سازی فرایندهای کسب وکار در بهره گیری اثربخش از کلان داده و حفظ جایگاه رقابتی شرکت های دانش بنیان را برجسته می کند.اصالت/ارزش: این پژوهش برای نخستین بار با بررسی تاثیر قابلیت های مدیریت دانش کلان داده بر عملکرد شرکت های دانش بنیان ایرانی، شواهد تجربی منحصر به فردی از این شرکت ها ارائه داد که ضمن پر نمودن شکاف های موجود در ادبیات نظری و عملی، بینش نوینی از پویایی نوآوری و رقابت فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

شرکت های دانش بنیان ، عملکرد کسب وکار ، کلان داده ، مدیریت دانش ، مزیت رقابتی ، نوآوری