کشت مردم نگاری گلخانه داری در ناحیه روستایی یزدآباد فلاورجان؛ روایت جامعه شناسانه از شکل گیری و تکامل سیستم کشاورزی گلخانه ای سنتی در ایران

این پژوهش در پی آن است که سیر تاریخی و واقعی کشاورزی گلخانه ای در ناحیه یزدآباد و به طور کل در روستاشهر ابریشم را آشکار سازد؛ این امر شامل بررسی دوره های توسعه الگوها و تکنیک های کشت و نیز تحولات ساختارهای اجتماعی کشاورزی منطقه است. در این راستا، تمرکز عمیق بر یک روستا، بازتابی از روندهای کلان تر اجتماعی-اقتصادی است که طی شش دهه اخیر در نواحی روستایی ایران پدید آمده اند. یک فرض اساسی تحقیق این است که مشارکت کنندگان، روایت هایی معنادار و جذاب خلق می کنند. این روایت ها منبعی بی بدیل برای آموزش و درک هویت مکانی زیستگاه، کشاورزی گلخانه ای، و فعالیت های مرتبط با مراحل کاشت، داشت و برداشت، به عنوان اشکالی از یادگیری ریشه گرفته در مکان، فراهم می آورند. این فرایند، راوی، تدوین گر روایت و خواننده را در تجارب یادگیری غنی سهیم می سازد. بدین منظور، با ۲۰ تن از فعالان عرصه گلخانه داری منطقه، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و ساختارنیافته انجام شد؛ داده های گردآوری شده از طریق مصاحبه و مطالعه، با بهره گیری از تکنیک های تحلیل اسناد و تحلیل متن- که از رویکردهای مهم تحقیق کیفی محسوب می شوند- مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس نتایج به دست آمده، ناحیه مورد مطالعه نخستین مکان در کشور است که به شکلی عمومی اقدام به کشت وکار گلخانه ای نموده است. عواملی نظیر عرضه محصول نوبرانه و رقابت، پدیده خرد شدن اراضی، ضرورت امنیت غذایی، و کمبود روزافزون منابع آبی منطقه، به عنوان دلایل اصلی گرایش به این نوع کشت شناسایی شدند. در پایان، پژوهشگران پیشنهاد نمودند که سازه گلخانه ای چوبی و شیوه سنتی کشت گلخانه ای، به عنوان یک سیستم میراث کشاورزی، به ثبت رسیده و مورد حمایت و توجه نهادهای متولی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کشت مردم نگاری ، گلخانه داری ، تاریخ تحول کشاورزی ، تحلیل روایی ، یزدآباد