تعریف مفهوم ریسک بهره برداری در منابع آب زیرزمینی به منظور واسنجی آسیب پذیری آبخوان

در این مطالعه از مفهوم ریسک در بهره برداری برای واسنجی شاخص آسیب پذیری DRASTIC با توجه به خصوصیت ذاتی بودن آسیب پذیری در آبخوان استفاده شد. مفهوم ریسک براساس سه پارامتر غلظت نیترات، تراکم بهره برداری از منابع آب و تغییرات کاربری اراضی تعریف شد که این عوامل با استفاده از رویکرد فازی تلفیق و تهیه شد. از مفهوم تعریف شده برای واسنجی نتایج شاخص آسیب پذیری DRASTIC با استفاده از ۲ مدل یادگیری ماشین استفاده گردید. نتایج نشان داد که استفاده از مفهوم ریسک برای واسنجی باتوجه به افزایش میزان همبستگی نسبت به استفاده از غلظت نیترات برتری داشته و از این مفهوم برای واسنجی استفاده شد. میزان همبستگی بین شاخص آسیب پذیری DRASTIC و ریسک از مقدار ۳۵/۰ قبل از واسنجی به مقدار ۷۵/۰ ارتقاء یافت. براساس نتایج بدست آمده در مرحله واسنجی، مشخص شد که مدل یادگیری ماشین ANFIS-EO باتوجه به بالاتربودن میزان همبستگی به عنوان مدل منتخب تعیین شد. بررسی پارامتری شاخص آسیب پذیری نیز نشان داد که در شاخص DRASTIC، ۶ پارامتر افزایش وزن داشته و بالتبع آن نیز رتبه ها بصورت محسوسی افزایش داشته است. نتایج محاسباتی نیز گویای این واقعیت بودکه بخش های شمال و شمالغربی آبخوان بدلیل افزایش غلظت نیترات ناشی از توسعه کشاورزی و تمرکز جمعیت دارای حساسیت بالاتری بوده که این موضوع در شاخص DRASTIC کاملا مشهود شد.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری ، ریسک بهره برداری ، شاخص DRASTIC ، واسنجی شاخص ، غلظت نیترات