شناسایی و رتبه بندی مولفه های تحول دیجیتال در کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور

هدف: هدف از این مطالعه، شناسایی و رتبه بندی مولفه های کلیدی تحول دیجیتال در کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور است.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–پیمایشی است و ۲۲۰ کتابدار به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش­نامه ای ۴۶ گویه ای مبتنی بر مقیاس لیکرت بود که روایی آن توسط پنج استاد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α ≥ ۰.۷۰) تایید شد. داده ها با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی، آزمون های آماری فریدمن و ویلکاکسون با نرم افزار SPSS۲۶ تحلیل شد.یافته ها: تحلیل عامل اکتشافی هشت مولفه «ارائه خدمات هوشمند و دیجیتال سازی فرایندها»؛ «شایستگی های حرفه ای کارکنان»؛ «دسترسی و مدیریت منابع دیجیتال»؛ «امنیت اطلاعات و تعامل دیجیتال با کاربران»؛ «توانمندی های فنی در تحلیل و رقمی سازی اطلاعات»؛ «آگاهی حقوقی در استفاده و انتشار محتوای دیجیتال»؛ «رهبری و نوآوری دیجیتال» و «زیرساخت های فناورانه» را شناسایی کرد که درمجموع ۶۳۰/۷۶ درصد از واریانس کل را تبیین می کنند. بر اساس نتایج آزمون فریدمن، کتابداران «شایستگی های حرفه ای کارکنان» را با میانگین رتبه ۶۹/۳ مهم ترین و «زیرساخت های فناورانه» را با میانگین ۹۲/۲ کم اهمیت ترین مولفه دانسته اند. آزمون های ویلکاکسون با تصحیح بونفرونی، تفاوت های جفتی معنی داری را بین این مولفه ها تایید کردند.نتیجه گیری: تحقق تحول دیجیتال در کتابخانه های علوم پزشکی نیازمند رویکردی است که هم بر رهبری و نوآوری دیجیتال به عنوان ابعاد راهبردی و هم بر تقویت زیرساخت های فناوری، ارتقای شایستگی های کارکنان و دیجیتال سازی فرایندها به عنوان ابعاد عملیاتی تاکید دارد.اصالت و ارزش: پژوهش حاضر مولفه های موثر در فرایند تحول دیجیتال کتابخانه های علوم پزشکی را شناسایی و رتبه بندی نمود. این مولفه ها می توانند به عنوان راهنما در طراحی، اجرا و ارزیابی طرح های تحول بکار گرفته شوند.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، مولفه های تحول دیجیتال ، انتقال فناوری ، کتابخانه های علوم پزشکی