بررسی نقش دعا و عبادت در تربیت انسان باتاکید بردیدگاه شهید مطهری

فیلسوفان مسلمان، انسان را دارای دو ساحت می دانند؛ نخست، نفس و دوم بدن است؛ همان گونه که بدن انسان نیاز به غذا، حفظ و نگهداری دارد، روح انسان هم نیاز به حفظ و بالندگی دارد؛ غذاهای مختلفی برای روح در نظر گرفته شده که شاید یکی از اساسی ترین آنها دعا است؛ دعا جدا از آنکه در آرامش روح نقش بسزایی دارد، در تربیت آن نیز بسیار موثر است. در واقع از آنجا که انسان یک موجود فرامادی است و برای ادامه بقاء خویش و نیفتادن در چنگال پوچی، بی هدفی و کم رنگ نشدن ارزش های معنوی میل به خداجویی، کمال یابی و احساس دین گرایی دارد، از همین رو دقیقا بشر قرن بیست ویک به دنبال چنین گم شده ای می گردد؛ از این رو در بعد معنوی آن در تلاش و کوشش است تا با همه ابزار و وسایل مشروع، این میل و احساس خود را اقناع کند و چشم ها و چشمه هایی را به سوی معشوق بگشاید؛ دعا بهترین راه و وسیله ای است که آن مهم را سامان می بخشد، یعنی انسان را با کمال مطلق پیوند می زند و با او ارتباط ایجاد می کند؛ برقراری ارتباط با منبع و سرچشمه هستی و استمداد از او به ترمیم قوای روحی انسان کمک نموده و باعث تسکین بسیاری از گرفتاری ها و رنجوری های روحی- روانی می شود؛ از این رو برقراری ارتباط با خدا را برای انسان همانند آب ضروری دانسته اند.دعا و نیایش از جمله راه های ذکر و ارتباط با منشا هستی و پیوند انسان با خدای یکتا بوده و موجب پرواز روح به سوی ملکوت و فضای معطر معنوی و عرفانی می شود و در ضمن دارای اثرات مطلوب و بسیار ارزشمند روحی، روانی تربیتی است که حتی دانشمندان علوم جدید نیز مکررا به آثار مفید آن در بهداشت و سلامت جسمی اعتراف نموده اند (ابراهیمی ۱۳۹۱: ۲۵)؛ اما فارغ از آرامش همین اتصال با منبع وحی باعث کمک و در مسیر قرار گرفتن فرد می شود، فرد به وسیله همین ارتباط تمام حرکات و جوانبش را همساز و هم صدا می کند تا وصول به حق به آسانی صورت پذیرد، کسی که این مسیر را یافته باشد، بی شک وسایلی فراهم می کند که کودک خویش را در همین مسیر قرار دهد. در این مقاله به بررسی تاثیر دعا در تربیت و نیز چگونگی استفاده از ملزومات آن در سیستم تربیت دینی فرزندان پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

تربیت ، دعا ، تاثیر دعا ، عبادت ، استجابت