نقش خودکارآمدی ادراک شده و نگرانی های مرتبط با بیماری در پیش بینی ادراک از بیماری در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس

یک سازه مهم در ارتباط با بیماری های مزمن و از جمله بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) مفهوم ادراک بیماری به معنای بازنمایی های شناختی یا عاطفی در مورد بیماری است. ادراک مثبت تر از بیماری بر میزان سلامتی تاثیر می گذارد. بر این اساس، شناسایی متغیرهای روان شناختی مرتبط با ادراک از بیماری می تواند در زمینه سازگاری با بیماری MS مفید باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی نقش خودکارآمدی ادراک شده و نگرانی های مرتبط با بیماری در پیش بینی ادراک از بیماری در بیماران مبتلا به MS بود. در این مطالعه توصیفی-همبستگی، جامعه آماری شامل کلیه افراد مبتلا به بیماری MS بود که در نیمه اول سال ۱۴۰۲ به بیمارستان شهید محلاتی شهر تبریز مراجعه نموده بودند. از بین این افراد تعداد ۲۰۰ نفر (۱۱۷ نفر زن، ۸۳ نفر مرد) با روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب و پس از امضای فرم رضایت آگاهانه، به ابزارهای خودگزارشی شامل فرم کوتاه پرسش نامه ادراک بیماری (۲۰۰۶)، پرسش نامه نگرانی های مرتبط با بیماری (۱۳۹۳) و پرسش نامه خودکارآمدی مالتیپل اسکلروزیس (۲۰۰۳) پاسخ دادند. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد بین خودکارآمدی ادراک شده و ادراک بیماری رابطه منفی معنادار (P<۰.۰۵، r = -۰.۱۴) و بین نگرانی های مرتبط با بیماری با ادراک بیماری رابطه مثبت معنادار (P<۰.۰۱، r = ۰.۳۱) وجود دارد. همچنین تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نتایج نشان داد خودکارآمدی ادراک شده و نگرانی های مرتبط با بیماری می توانند در مجموع ۱۳ درصد از واریانس متغیر ادراک بیماری را تبیین کنند. می توان نتیجه گرفت که سطوح بالاتر خودکارآمدی ادراک شده و شدت پایین نگرانی های مرتبط با بیماری با ادراک مثبت تر از ماهیت بیماری، علایم، سیر زمانی و کنترل پذیری آن در بیماران مبتلا به MS و در نتیجه احتمال بالای مقابله مثبت با بیماری همراه است. محدودیت ها و پیشنهادهای مطالعه نیز مطرح شد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ادراک شده ، نگرانی های مرتبط با بیماری ، ادراک از بیماری ، مالتیپل اسکلروزیس