مدل یابی ساختاری نظم جویی شناختی هیجانی، خودتنظیمی رفتاری و ولع مصرف در افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد: نقش خودکارآمدی ترک

سوء مصرف مواد یک تهدید جدی و نگران کننده جامعه بشری است که درمان آن بدون شناسایی به عوامل مرتبط، زمینه ساز و تشدیدکننده آن امکان پذیر نیست. پژوهش حاضر باهدف مدل یابی ساختاری نظم جویی شناختی هیجانی، خودتنظیمی رفتاری و ولع مصرف در افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد با تحلیل نقش خودکارآمدی ترک انجام پذیرفت. پژوهش حاضر یک پژوهش توصیفی - همبستگی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه معتادین مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر تهران در سال ۱۴۰۰ بود. نمونه پژوهش حاضر شامل ۲۲۰ از معتادین مراجعه کننده به چهار مرکز ترک اعتیاد شهر تهران بودند که با روش نمونه گیری تصادفی در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه های سنجش ولع مصرف لحظه ای فرانکن، هندریکز و ون دن برنیک (۲۰۰۲)، پرسشنامه نظم جویی هیجانی کارنفسکی و کرایج (۲۰۰۶)، پرسشنامه خودتنظیمی براون، میلر و لاوندوسکی (۱۹۹۹) و مقیاس خودکارآمدی ترک اعتیاد برامسون (۱۹۹۹) پاسخ دادند. نتایج آزمون همبستگی نشان داد بین راهبردهای سازش نایافته با ولع مصرف رابطه مثبت و معنی دار و بین راهبردهای سازش یافته، خودتنظیمی رفتاری و خودکارآمدی ترک با ولع مصرف رابطه منفی و معنی دار وجود دارد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که به طور کلی الگوی نظم جویی شناختی هیجانی و خودتنظیمی رفتاری بر ولع مصرف با توجه به نقش میانجی خودکارآمدی ترک از برازش نسبتا مناسبی برخوردار است و می تواند ۳۱ درصد از واریانس ولع مصرف را تبیین کند. مدل می تواند الگوی مناسبی برای شناسایی عوامل موثر بر ولع مصرف در افراد سوءمصرف کننده مواد باشد و نتایج آن در راستای برنامه ریزی برای افزایش مقاومت بیمار در برابر وسوسه ناشی از مصرف مواد استفاده شود.

کلیدواژه ها:

نظم جویی شناختی هیجانی ، خودتنظیمی رفتاری ، ولع مصرف ، خودکارآمدی ترک ، اختلال مصرف مواد