مدیریت استراتژیک دوگانگی نفوذ مدیران سایه: از فرصت تا تهدید در فرآیندهای جذب و استخدام سازمان های بزرگ مقیاس

هدف این پژوهش، ارائه مدلی برای مدیریت استراتژیک پدیده مدیران سایه در فرآیندهای جذب و استخدام سازمان های بزرگ مقیاس است. مدیران سایه به عنوان افراد دارای نفوذ غیررسمی اما فاقد اختیار رسمی، می توانند با تاثیرگذاری بر تصمیم گیری های استخدامی، هم موجب شناسایی استعدادهای پنهان شوند و هم با ایجاد سوگیری و کاهش شفافیت را تضعیف نمایند. این پژوهش با هدف پر کردن خلا موجود در ارائه چارچوبی جامع برای بهره گیری همزمان از ظرفیت های مثبت و کنترل تهدیدهای ناشی از این پدیده، انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، بنیادی و از نظر روش گردآوری داده ها، آمیخته (کیفی-کمی) است. در فاز کیفی، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۹ خبره، دارای تحصیلات دکتری با بیش از ۲۰ سال سابقه کاری و داشتن تالیفاتی در زمینه منابع انسانی و سپس به کارگیری تحلیل مضمون، مولفه های موثر شناسایی و سپس از طریق تکنیک دلفی در سه راند، پالایش و اجماع نهایی حاصل شد. در فاز کمی، با به کارگیری رویکرد ترکیبی SWOT-AHP، عوامل در قالب نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها دسته بندی و با استفاده از روش AHP اولویت بندی و وزن دهی شدند. سپس با تشکیل ماتریس های ارزیابی عوامل داخلی (IFE) و خارجی (EFE)، موقعیت استراتژیک سازمان ها مشخص و در نهایت با استفاده از ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی(QSPM)، استراتژی های بهینه اولویت بندی شدند. یافته ها نشان داد که موقعیت داخلی سازمان ها در مواجهه با این پدیده با امتیاز IFEبا امتیاز ۱۸۶/۲ ضعیف و موقعیت خارجی با امتیاز EFE با کسب امتیاز ۶۹۲/۲ نسبتا قوی است. در نتیجه، استراتژی های WO (استراتژی های بازنگری) به عنوان راهبرد اصلی انتخاب شدند. بر اساس نتایج QSPM، طراحی برنامه ارجاع رسمی برای تقویت عدالت و شایسته سالاری با بالاترین امتیاز، اولویت نخست را به خود اختصاص داد. این مدل نهایی می تواند ضمن افزایش شفافیت و عدالت، با هدایت هوشمندانه نفوذ مدیران سایه، به بهبود کارایی و اثربخشی فرآیندهای جذب و استخدام در سازمان های بزرگ بینجامد.

کلیدواژه ها:

مدیران سایه ، مدیریت استراتژیک ، جذب و استخدام ، سازمان های بزرگ مقیاس ، تحلیل SWOT-AHP