تاثیر به کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی با نقش میانجی خلاقیت

هدف این پژوهش، تبیین اثر به کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی بر اثربخشی منابع انسانی با نقش میانجی خلاقیت کارکنان است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی و مقطعی است. جامعه آماری شامل کارکنان و مدیران کارخانجات شرکت شهرک های صنعتی استان اردبیل می باشد. با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۵۰ پرسش نامه معتبر گردآوری و تحلیل شد. ابزار سنجش شامل: مقیاس خلاقیت شغلی ژو و جورج (۱۳ آیتم)، مقیاس اثربخشی منابع انسانی مبتنی بر چارچوب اولریش (۱۰ آیتم)، و مقیاس به کارگیری هوش مصنوعی در HR (۱۲ آیتم اقتباس شده از ادبیات معتبر به کارگیری AI/تحلیل های پیشرفته در HR و بومی سازی شده) است. روایی محتوا با نظر پنل ۷ نفره خبرگان تایید شد. روایی سازه با تحلیل عاملی تاییدی در Amos بررسی و روایی همگرا و واگرا احراز شد: بارهای عاملی همگی معنادار و عمدتا بالاتر از ۰.۷۰؛ AVE برای سازه ها بین ۰.۵۵ تا ۰.۶۷ و پایایی ترکیبی بین ۰.۸۴ تا ۰.۹۰. شاخص های برازش مدل اندازه گیری و مدل ساختاری مناسب بود: CMIN/DF=۲.۱۲، CFI=۰.۹۶، TLI=۰.۹۵، RMSEA=۰.۰۴۹، SRMR=۰.۰۴۱. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد هوش مصنوعی به طور مستقیم اثربخشی HR را ارتقا می دهد و همچنین از مسیر خلاقیت اثر غیرمستقیم معنادار دارد: AI→HR β=۰.۳۸ (p<۰.۰۰۱)، AI→خلاقیت β=۰.۵۵ (p<۰.۰۰۱)، خلاقیت→HR β=۰.۴۲ (p<۰.۰۰۱). اثر غیرمستقیم (بوت استرپ ۵۰۰۰ تکرار) برابر β=۰.۲۳ (CI۹۵%: ۰.۱۴ تا ۰.۳۳؛ p<۰.۰۰۱) برآورد شد؛ بنابراین خلاقیت نقش میانجی جزئی و معناداری دارد. یافته ها تاکید می کنند پیاده سازی موفق AI در HR نیازمند سرمایه گذاری هم زمان بر پرورش خلاقیت کارکنان، طراحی شغل های ترکیبی انسان–ماشین، و حاکمیت داده است. این نتایج هم راستای ادبیات جهانی درباره مکملیت انسان و ماشین و نقش خلاقیت در ارزش آفرینی HR است و برای مدیران منابع انسانی در تدوین نقشه راه تحول دیجیتال کاربرد مستقیم دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت منابع انسانی ، خلاقیت کارکنان ، اثربخشی منابع انسانی