شناسایی و اولویت بندی عوامل توسعه منابع انسانی در سازمان های دولتی با رویکرد تصمیم گیری چند شاخصه خاکستری (GAR)

۱-مقدمه با توجه به سیر تکوینی و جایگاه مدیریت منابع انسانی در جهان امروز، فلسفه مدیریت منابع انسانی کاملا روشن می گردد که اولا بایستی هماهنگی لازم بین سازمان و منابع انسانی در جهت پذیرش اهداف مشترک سازمانی ایجاد گردد و دوما نیل به اهداف سازمانی و منابع انسانی را تضمین کند (بون، ۲۰۱۹). منابع انسانی مهمترین سرمایه و مزیت رقابتی هر سازمان بوده و توسعه منابع انسانی از محوری ترین فرآیند ها در مدیریت منابع انسانی است (حاجیلو، ۲۰۲۱). یکی از ابعاد مهم ارتقاء ظرفیت های منابع انسانی مربوط می شود به سرمایه گذاری هایی که سازمان ها در توسعه این ظرفیت انجام می دهند (کالینز، ۲۰۲۱). نقش منابع انسانی در پیشرفت و ارتقا توسعه اجتماعی، توسعه فرهنگی و رشد اقتصادی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است (گیبسون، ۲۰۲۱). شیوه های جذب و نگهداشت منابع انسانی شایسته در عصر کنونی، می باید بر جدیدترین، پیشرفته ترین و کارآمد ترین روش های مدیریتی مبتنی باشد. نقش عامل انسانی در پیشبرد کار جامعه، اهمیتی خاص دارد و موثرترین رکن تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به شمار می رود و پیشرفت های اقتصادی و اجتماعی مستلزم توجه ویژه به منابع انسانی است (آکار و کومار، ۲۰۱۹). تغییرات فزاینده و سریع فناوری موجب منسوخ شدن دانش، مهارت و توانایی های کارکنان شده است. در نتیجه سازمان ها و کارکنان همواره درصدد توسعه و ارتقای دانش، مهارت و توانایی های خود هستند. در این راستا سازمان ها به توسعه و توانمندسازی کارکنان خود توجه زیادی مبذول کرده اند (شمس زارع، ۱۳۹۷). تعریف توسعه منابع انسانی، موضوعی پیچیده است و اجماع مشخصی درباره ساختار و چگونگی توسعه منابع انسانی ارائه نشده است. تحقیقات متعددی در زمینه توسعه منابع انسانی شده است و تعریف دقیق و مشخصی از آن وجود ندارد و عمدتا چشم اندازهای چندگانه است (گوپا و ساهو، ۲۰۱۷). برخی از محققان بر این باورند که مفهوم توسعه منابع انسانی در کارخانه ماشین سازی فورد با آموزش کارکنان برای بهبود و افزایش بهره وری در خط تولید مطرح شد. توسعه منابع انسانی، مجموعه ای از فعالیت ها و اقدامات است که در چارچوب برنامه زمانی مشخص برای تغییر در رفتار و یا مهارت های کارکنانی انجام می شود. همچنین مجموعه ای از برنامه ها، فعالیت ها، اجزا و نظام هایی است که برای بهبود عملکرد، طراحی و اجرا می شود (سرشار، ۲۰۲۱). به طور سنتی بهبود عملکرد سازمان از طریق سه حوزه وسیع تر شامل آموزش و توسعه، ارزیابی، برنامه و توسعه در سازمان، آسان می شود(محمد کاظمی، ۲۰۱۲). بنابراین قلب سازمان، مدیریت منابع سازمانی است و توسعه منابع انسانی از اهمیت ویژه ای برای عصر رقابتی امروز برخوردار است. راهبردهای فراوانی برای توسعه منابع انسانی تجویز شده است و الگوهای گوناگون، بر پایه نظریه ها، ابعاد مختلفی را برای توسعه منابع انسانی در نظر گرفته اند اما هنوز هم، توسعه منابع انسانی با چالش هایی روبرو است(زرگران،۲۰۲۱). مشکلات ساختاری مانند کمبود منابع مالی، آموزشی و مهارت های مرتبط با کسب و کار از چالش های مهم سازمان ها می باشد(مرادی، ۲۰۲۰). ما اکنون در عصری قرار داریم که مهمترین ویژگی آن عدم اطمینان، پیچیدگی، جهانی سازی و تغییرات فزاینده تکنولوژیکی است. موفقیت سازمانی تحت این شرایط، تغییر در فعالیت های سازمانی و بویژه رهبری و اداره سازمان های هزاره سوم را ضروری می سازد. امروزه مهمترین دغدغه اکثر سازمان ها، تدوین و پیاده سازی استراتژی هایی است که موفقیت و بقای آنها را در شرایط متحول و پیچیده محیطی، تضمین نماید. جنگ واقعی کشورها در دهه های آینده نه بر سر انرژی خواهد بود و نه بر سر بازارها، بلکه جنگ واقعی برای سرمایه های انسانی است. از این رو، کشورها بیش از پیش به افرادی نیاز دارند که استعدادها و قابلیت های وجودی شان به گونه ای پرورش یافته باشد که از دانش، تخصص، مهارت برخوردار باشند (یزدان شناس، ۱۳۹۵).