بررسی نقش سبک های فرزندپروری در رشد شخصیت کودک

رشد شخصیت کودک یکی از بنیادی ترین ابعاد تحول انسان است که در تعامل میان عوامل زیستی، روان شناختی، فرهنگی و خانوادگی شکل می گیرد. در میان این عوامل، سبک های فرزندپروری والدین، جایگاه ویژه ای در شکل گیری الگوهای شخصیتی و رفتاری کودکان دارند. سبک فرزندپروری، به عنوان الگویی از نگرش ها و شیوه های رفتاری والدین در تعامل با فرزند تعریف می شود که در قالب سه الگوی اصلی مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه شناخته می گردد. در چارچوب نظری، سبک های فرزندپروری را می توان از منظر نظریه های یادگیری اجتماعی، دلبستگی و مراحل رشد روانی–اجتماعی تحلیل کرد. این نظریه ها نشان می دهند که رفتار والدین نه تنها بر پیامدهای رفتاری فوری، بلکه بر سازمان یافتگی شخصیت و هویت کودک در بلندمدت اثرگذار است. هدف مقاله حاضر، مرور تحلیلی پژوهش های جدید داخلی و بین المللی در زمینه رابطه میان سبک های مختلف فرزندپروری و رشد شخصیت کودک است. با بررسی نظام مند یافته های اخیر، تلاش شده تا تصویری جامع از چگونگی اثرگذاری الگوهای تربیتی بر ابعاد گوناگون شخصیت کودکان ارائه گردد. نتایج این مرور نشان می دهد که سبک فرزندپروری مقتدرانه، بیشترین هم خوانی را با شاخص های سلامت روان، رشد اجتماعی و بلوغ هیجانی در کودکان دارد و می تواند به عنوان الگوی مطلوب والدگری پیشنهاد شود.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، رشد شخصیت ، مقتدرانه ، مستبدانه ، سهل گیرانه ، تحول روانی–اجتماعی ، والدگری