اثربخشی برنامه مداخله در مادر آزاری بر کفایت والد گری، انطباق پذیری و پیوستگی خانوادگی: یک مطالعه آزمایشی تک موردی

مقدمه: والدآزاری، از اشکال کمتر شناخته شده خشونت خانوادگی، به رفتارهای آسیب زای فرزندان نسبت به والدین، به ویژه مادران، اشاره دارد. این پدیده با پیامدهای روانی و اجتماعی جدی، سلامت خانواده را تهدید کرده و نیازمند مداخلات تخصصی است.هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه مداخله در مادر­آزاری بر کفایت والدگری، انطباق پذیری و پیوستگی خانوادگی بود.روش: بدین منظور از روش پژوهش تک موردی به روش خط پایه چندگانه استفاده شد. مشارکت­کنندگان پژوهش، شامل سه نوجوان (دو دختر و یک پسر) به همراه والدین خود بودند که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برنامه مداخله در مادرآزاری در ۱۸ جلسه (۹ جلسه مختص نوجوان و ۹ جلسه برای والدین و خانواده) به مشارکت­کنندگان ارائه شد. مشارکت کنندگان (مادران) در مراحل مختلف خط پایه، مداخله و پیگیری به مقیاس احساس کفایت والدگری (PSOC) و مقیاس ارزیابی انطباق­پذیری و پیوستگی خانوادگی (FACES-۲) پاسخ دادند. به منظور تحلیل داده­ها از نمودار گرافیکی، تغییر شاخص پایا و درصد بهبودی استفاده گردید.یافته­ ها: یافته ­های پژوهش بیانگر آن بودند که برنامه­ ی مداخله در مادر­آزاری منجر به افزایش معنادار نمرات کفایت والدگری و انطباق پذیری مشارکت­ کنندگان در مرحله درمان و پیگیری نسبت به خط پایه شده و این برنامه بر افزایش کفایت والدگری و انطباق پذیری  موثر است (به ترتیب با  ۴/۳۱   و  ۳/۳۲ درصد بهبودی در مرحله درمان و ۸/۶۰ و ۳/۵۳ درصد بهبودی در مرحله پیگیری) هرچند افزایش نمرات در پیوستگی خانوادگی معنادار نبوده (۴/۹ درصد بهبودی در مرحله درمان و ۹/۲۴ درصد بهبودی در مرحله پیگیری) است.نتیجه: مشاوران خانواده و نوجوان می توانند از برنامه مداخله در مادرآزاری به منظور کمک به بهبود تعاملات و همچنین افزایش کفایت والدگری و انطباق پذیری افراد درگیر، در جلسات درمانی بهره ببرند.

کلیدواژه ها:

برنامه مداخله روانی -آموزشی ، مادرآزاری ، کفایت والدگری ، پیوستگی خانوادگی ، انطباق پذیری