فلزات سنگین در برخی سبزیجات، خاک و آب در مناطق صنعتی و غیرصنعتی منطقه مرکزی ایران

وجود فلزات سنگین در آب، خاک و محصولات کشاورزی تهدید قابل توجهی برای سلامت انسان به شمار می آید. هدف از این مطالعه، ارزیابی فلزات سنگینی همچون جیوه (Hg)، سرب (Pb)، آرسنیک (As)، کادمیم (Cd)، روی (Zn) و کبالت (Co) در برخی سبزیجات مانند خیار، گوجه فرنگی و بادمجان و همچنین در منابع خاک و آب گلخانه ها واقع در فاصله نزدیک (۱–۱۰ کیلومتر) از مناطق صنعتی بزرگ و مقایسه آن با یک گلخانه واقع در حومه استان اصفهان بود. اندازه گیری فلزات سنگین با استفاده از روش ICP-OES و با تکرار انجام شد. غلظت فلزات سنگین در خاک بر اساس منطقه متفاوت بود و به طور کلی الگوی نزولی Co > Pb > As > Hg > Zn > Cd را نشان داد. فاکتور انتقال فلزات سنگین نیز به ترتیب Cd > Hg > Zn > Pb > Co > As  بود. نتایج نشان داد که مناطق صنعتی بزرگ استان اصفهان وضعیت مخاطره آمیزی دارند و قابل توجه است که سطح فلزات سنگین در منطقه حومه اصفهان نیز از شاخص ریسک سلامت (HRI) فراتر رفته است. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که تولیدکنندگان نظارت منظم بر کیفیت آب آبیاری و خاک را انجام دهند، از روش های گیاه پالایی و بهبود دهنده های آلی خاک برای کاهش جذب فلزات سنگین استفاده کنند و گونه های گیاهی کم جذب را انتخاب نمایند تا خطرات سلامت کاهش یابد و تولید پایدار در گلخانه های نزدیک مناطق صنعتی تضمین شود.

کلیدواژه ها:

آلودگی فلزات سنگین ، سبزیجات ، شاخص ریسک سلامت ، مناطق صنعتی ، ICP-OES