مولفه های کالبدی خانه های تاریخی رشت

ساخت و سازهای امروزی، به بناهای تاریخی نه به عنوان قوت و کانون در بافت های شهری که به عنوان مانعی برای رشد فیزیکی شهرها دیده می نگرند. این اندیشه و نگرش موجب از بین رفتن بناهای ارزشمند گذشته و دگرگون شدن بافت های تاریخی شهر می گردد. شناخت و مطالعه بناهای تاریخی می تواند در کنار شناسایی ویژگی ها و الگوهای این معماری، فرصتی برای معرفی ارزش های معماری گذشته فراهم نماید و بهره گیری از مولفه های قابل استفاده از آن در طراحی بناهای معاصر می تواند منجر به پیوستگی و هماهنگی کالبد شهر و معماری گردد. خانه به عنوان اولین و مهم ترین کاربری شهری جایگاه مهمی در بناهای تاریخی دارد. این پژوهش به دنبال شناسایی مولفه های کالبدی خانه های تاریخی در شهر رشت است. در این راستا در بخش اول پژوهش به روش تحلیلی- توصیفی مفاهیم پژوهش مانند مولفه های کالبدی در بناهای معماری و خانه های تاریخی تبیین می گردد. در بخش دوم پژوهش مولفه ها و عناصر معرفی شده در بخش اول در خانه های تاریخی شهر رشت به عنوان نمونه موردی مطالعه و بررسی می شوند. یافته های پژوهش نشان داد که خانه های تاریخی رشت دارای مولفه های کالبدی مشخص در فرم کلی و موقعیت قرارگیری در محیط (بافت و سایت) هستند. عناصر نما مانند ورودی، جداره و بازشو در خانه های تاریخی مطالعه شده به صورت های مختلف و کارکردهای گوناگون ظهور می یابند. ایوان در خانه های تاریخی رشت نقشی فراتر از یک مولفه کالبدی در ایجاد فضاهای نیمه باز و همچنین کارکردهای متفاوت عملکردی و اقلیمی داشته و به عنوان یک کیفیت بصری در شکل گیری تناسبات و نظم دهی سایر عناصر نما تاثیرگذار است. موارد اشاره شده در کنار تنوع سطوح و مولفه های کالبدی جداره و آرایه های تزئیناتی، غنای بصری در نمای خانه های تاریخی رشت را ایجاد کرده است.

کلیدواژه ها:

ویژگی های کالبدی ، عناصر معماری ، معماری تاریخی ، خانه های تاریخی رشت