زمینه های فکری-اجتماعی رمانتیسم در فرانسه و ایران بر مبنای روایت «بینوایان» و «تهران مخوف»

بسیاری از پیش گامان داستان نویسی نوین در ایران (در دوره مشروطه و دوره رضاشاه) به تاثیر از غرب و به ویژه فرانسه گرایشاتی به مکتب ادبی رمانتیسم داشته اند. «تهران مخوف» یکی از رمان های اجتماعی ایران است که از رمانتیسم فرانسه و به ویژه «بینوایان» ویکتور هوگو متاثر بوده است. از آن جایی که توجه به زمینه های فکری-اجتماعی خلق یک اثر یکی از روش های مهم نقد ادبی است، در این مقاله از سویی به بررسی زمینه های فکری-اجتماعی رمانتیسم در فرانسه و ساختار اجتماعی حاکم بر آن جامعه پرداخته ایم. و از سویی دیگر با نگاهی به زمینه های فکری-اجتماعی ایران دوره مورد نظر و ساختار اجتماعی حاکم بر آن به مقایسه این دو کشور پرداخته ایم. به دنبال این مقایسه اگر بر مبنای مولفه های اساسی مکتب رمانتیسم به بازبینی رمان «تهران مخوف» بپردازیم، متوجه می شویم که به دلیل نبود بستر مناسب، این اثر به درستی نتوانسته است به این مکتب وفادار بماند و از حد تقلید فراتر نرفته است.

کلیدواژه ها:

رمانتیسم ، ساختار اجتماعی ، بینوایان ، تهران مخوف