آینده پژوهی تامین مالی پایدار در صنعت آب و فاضلاب ایران

چکیدهآب با ارزش ترین و حیاتی ترین منبع است. ارزش آب برای اقتصاد و بقای محض انسان ها کاملا روشن و واضح است. در سرتاسر سیاره ی آبی، حتی در کشورهای پر باران، درگیری بر سر آب است (Strang, ۲۰۲۰). آب، مایه ی حیات و منشا آبادانی و رکن بقا و زندگی موجودات زنده است و باعث توسعه ی جوامع می شود. بدون اطمینان از وجود منابع آب قابل اتکا، جامعه نمی تواند به یک ثبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مطلوب و تضمین شده برسد. در صورتی که این خلا با برنامه ریزی درست مهار نشود، گسترده شدن و شدت گرفتن بحران آب و بروز اختلافات و تعارضات در سطح محلی، ملی و حتی فراملی اتفاق خواهد افتاد (Wada, ۲۰۱۶). سال ۲۰۴۵ را می توان به عنوان یک نقطه ی اوج تخمین زد، چرا که جهان در این سال، از یک محل پر آب به مکانی کم آب تبدیل می شود. برای حمایت از این گذار چالش برانگیز، منابع مالی قابل توجهی باید بسیج شود. همچنین مدیریت ناکافی آب مانند سیاست های ضعیف و بی میلی مصرف کنندگان آب برای پرداخت هزینه ی خدمات، بر اقتصاد و سلامت جامعه تاثیر می گذارد .نتیجه بخش بودن هر پروژه ای نیازمند انتخاب رویکردی مناسب برای انجام و تامین مالی آن پروژه است که این انتخاب به وضعیت اقتصادی، قانونی، فرهنگی و سیاسی آن کشور و ویژگی های خاص پروژه بستگی دارد.تامین مالی اغلب از طریق بدهی (به عنوان مثال: از طریق وام، اوراق قرضه) یا حقوق صاحبان سهام (به عنوان مثال: از طریق سهام/ مالکیت) انجام می شود. برنامه ی سیاست و حمایت مالی بخش آب برای دو تا سه دهه ی آینده تشدید می شود زیرا آب کمیاب تر و کنترل آن دشوارتر می شود. هم چنین بهبود برنامه ریزی و سیاست ها، تقویت نهادها و تحمیل اقتصاد مناسب مشوق ها و رسیدگی به عدم تمایل مصرف کنندگان آب به پرداخت هزینه ی خدمات حیاتی تر است .آب منبع طبیعی ضروری است که چشم اندازهای منطقه ای را شکل می دهد و برای کارکرد اکوسیستم ها و زندگی مطلوب انسانی بسیار حیاتی می باشد. حفظ این منبع مهم و عامل حیات بشر، نیازمند برنامه ریزی پایدار و باثبات و هم چنین تامین مالی پایدار در صنعت آب و فاضلاب است. از این رو پژوهش حاضر به دنبال شناسایی پیشران های کلیدی اثرگذار بر تامین مالی پایدار در صنعت آب و فاضلاب است. مطالعه از حیث هدف، اکتشافی و از بعد جهت گیری، کاربردی می باشد. جمع آوری داده ها میدانی و کتابخانه ای و ازنظر منطق قیاسی و استقرایی می باشد. روش شناسی کمی است و در این تحقیق از دو تکنیک دلفی فازی و ایداس استفاده شده است. جامعه ی نظری تحقیق حاضر شامل مدیران و کارشناسان صنعت آب و فاضلاب می باشد. ۲۵ پیشران استخراج شده از مرور پیشینه و مصاحبه، با روش دلفی فازی پالایش شدند. در نهایت ۱۷ پیشران از محاسبات حذف شده و ۸ عامل برای استخراج مدل اثرگذاری پیشران ها گزینش شدند. در ادامه پیشران های غربال شده، با استفاده از تکنیک ایداس به وسیله ی شاخص های میزان قطعیت، شدت اهمیت و میزان تخصص خبرگان رتبه بندی شدند. بر اساس اولویت دو پیشران؛ الزامات قانونی گزارشات پایداری و تنوع روش های تامین مالی در تحلیل سناریو بیان شدند. در انتها با استفاده از روش مارکوس، سناریوی چهارم( مقصد ممکن) به عنوان محتمل ترین سناریو پذیرفته شد. واژه های کلیدی: آینده پژوهی، پیشران، سناریو، تامین مالی پایدار، آب و فاضلاب

کلیدواژه ها:

واژه های کلیدی: آینده پژوهی ، پیشران ، سناریو ، تامین مالی پایدار ، آب و فاضلاب