بررسی عملکرد آموزش عالی کشور با تاکید بر تعدد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی

نظام آموزش عالی ایران طی دهه های اخیر تحت فشار تقاضای اجتماعی با رشد کمی نامتوازن دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مواجه شده و پیامدهایی چون فرسایش کیفیت، کاهش سرمایه اجتماعی دانشگاه، و گسترش مدرک گرایی را رقم زده است. گسترش کمی بدون نیازسنجی و امکان سنجی دقیق و بدون تناسب میان تعداد دانشجویان، ظرفیت اعضای هیئت علمی و سرمایه گذاری در کیفیت، سبب شده ماموریت های آموزشی و پژوهشی دانشگاه تضعیف شود و تولید دانش و مسئولیت پذیری اجتماعی در برابر تولید انبوه مدارک به حاشیه برود. این وضعیت در کنار ضعف قانون گذاری، تصمیم گیری جزیره ای، کاهش استقلال دانشگاه، نبود معیارهای روشن برای ارزیابی عملکرد و ضعف راهبرد بین المللی سازی، جایگاه ایران را در رتبه بندی های جهانی پایین نگه داشته است؛ در حالی که از نظر تعداد موسسات آموزش عالی در شمار کشورهای اول جهان قرار دارد. همچنین پایین بودن سرانه دانشجویی و نبود سرمایه گذاری خارجی، بر کاهش کیفیت اثرگذار بوده است. راهبردهای پیشنهادی شامل کاهش تعدد نهادهای سیاست گذار، کاهش کنترل و افزایش نظارت برون دانشگاهی، قانونمند کردن توسعه موسسات آموزش عالی با توقف صدور مجوزهای جدید در افق ده ساله (جز در شرایط خاص)، تقویت دانشگاه های پژوهش محور، توسعه پژوهشکده های خصوصی کاربردی، استانداردسازی ایجاد رشته ها و گرایش ها، مقابله با رانت های سیاسی و ایدئولوژیک، حرکت به سمت سیاست گذاری فعالانه و تدوین نظام رتبه بندی گروه های آموزشی است.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ایران ، توسعه کمی نامتوازن ، مدرک گرایی ، کیفیت دانشگاه ، سیاست گذاری آموزش عالی