الگوی دوگانه هژمونی یا مرجعیت در سیاست خارجی ایران: موانع و راهکارها

نویسنده این مقاله با نقد دیدگاه ساختارگرای نئورئالیستی معتقد است، اگرچه الزامات ساختار نظام بین الملل الگوی رقابت منطقه ای و در مرحله ای بالاتر الگوی هژمونی را به نخبگان سیاست خارجی ایران توصیه می کند اما اولویت و هدف سیاست خارجی ایران، رقابت با قدرت های منطقه ای و یا هژمون گرایی نیست. الزامات ناشی از  فرهنگ و تمدن ایرانی، تجربیات تاریخی، روندهای داخلی و نظام باورهای نخبگان سیاسی در جمهوری اسلامی، الگوی همسایگی را به عنوان هدف ایدئال برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی تجویز می کند که این الگو با الگوی هژمونی به غایت متفاوت است. اراده به مرجعیت تداعی کننده هژمون طلبی است اما محصول طبیعی همسایگی مرجعیت منطقه ای است که به صورتی اجتناب ناپذیر برای کشوری که آغازگر سیاست همسایگی است، حاصل می شود. مرجعیت، درست بر خلاف راهبرد هژمونی از مولفه های فرهنگی و انسانی و نه مولفه های مادی آغاز می شود  و محصولی مادی و عینی می یابد.

کلیدواژه ها:

مرجعیت سیاسی ، ایران ، موانع ، راهکار ، فرهنگی