قاعده اشتراک

جامعیت، خاتمیت و جهانی بودن دین اسلام مستلزم طرح این پرسش اساسی است که چگونه احکامی که در ظرف زمانی خاص و برای مخاطبان مشخصی بیان شده است، شامل افراد و زمآن های دیگر نیز می شود؟ تمسک به قاعده اشتراک احکام یکی از راه کارهای ارائه شده برای حل همین مشکل است. قاعده اشتراک به همسانی تمامی افراد در همه زمآن ها تا دامنه قیامت، نسبت به احکام اسلامی اشاره دارد؛ به این معنا که دیگر دین جدیدی نخواهد آمد و بلکه تمامی افراد مکلفند از دستورات دین اسلام پیروی کنند. همین امر می طلبد تا تبیین روشنی از این قاعده در تکالیف شرعی و همین طور مسائل اعتقادی مطرح گردد. هرچند تاکنون این مساله تنها در قالب قواعد فقهی طرح شده و بعد اعتقادی آن مورد توجه قرار نگرفته است. در این نوشتار نیز مطابق شیوه رایج، صرفا از نظر فقهی، به این مساله پرداخته شده و ابعاد و کاربردهای آن و دیدگاه های مطرح در این رابطه بررسی و ارزیابی می گردد.

کلیدواژه ها:

قاعده اشتراک ، عالم ، جاهل ، فقه ، اصول