تحلیل کنش های گفتاری بر اساس آرا جان سرل در سه منظومه مهدی اخوان ثالث (آخر شاهنامه، زمستان و از این اوستا)

اصطلاح کنش گفتاری از اصطلاحات زبان­شناسی و فلسفه زبان است.کنش گفتاری به عملی گفته می­شود که در نتیجه یک گفته عمدی رخ می­دهد. زمانی که گفته­ ای تحریک ­آمیز و عمدی بیان می­شود، به قصد اینکه جریان یا کنشی به راه بیفتد، هم از کنش گفتاری صحبت می­کنیم. این نظریه نشان می­دهد که منظور از بیان بعضی جمله­ ها کاری نیست که در حال انجام آن هستیم؛ بلکه خود عمل و یا بخشی از عملی است که قصد انجام آن را داریم. جان سرل[۱] نیز به پیروی از استادش، آستین[۲]، کنش های گفتاری را به پنج دسته اظهاری، اعلامی، تعهدی، ترغیبی و عاطفی طبقه بندی می کند. در این پژوهش، سه مجموعه «آخر شاهنامه»، «زمستان» و «از این اوستا» از مهدی اخوان ثالث مورد بررسی قرار گرفته ­است. نتایج به دست آمده حاکی از این است که کنش اظهاری با ۹۴۸ مورد بیشترین کاربرد و کنش تعهدی با ۵ مورد کمترین کاربرد را دارد. همچنین در کتاب «زمستان» بیشترین تعداد کنش­ های گفتاری و در کتاب «از این اوستا» کمترین تعداد کنش ­های گفتاری به کار رفته­ است. این اظهار باورها بر احساسات و عواطف او پیشی می گیرد و شعر اخوان بیش از آن که عاطفی و یا متعهد باشد، در پی اثبات باورهای شاعر از زمانه خویش است. کم بودن تعداد کنش ­های تعهدی یا اعلامی نیز نشانه عدم تعهد یا مرتبه پایین قدرت اجتماعی این شاعر است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ­ای است. [۱]. Searle, J. R.[۲]. Austin, J. L.

کلیدواژه ها:

مهدی اخوان ثالث ، کنش های گفتاری ، آخر شاهنامه ، زمستان ، از این اوستا ، جان سرل