زبان تمثیل؛ زبان همدلی (تحلیل منطقی سیر زبان تمثیلی به زبان همدلی در عرفان با تکیه بر مثنوی)

مولانا در مثنوی سعی وافر دارد تا با ایجاد زبان همدلی لطایف عرفانی را برای همگان آسان نماید؛ از این رو زبان و قالب تمثیل را به عنوان زبان همدلی انتخاب می­کند. اینکه زبان تمثیلی موجد همدلی است؛ ثبوتا ممکن است؛ اما اثباتا نیازمند تشریح و تبیین منطقی است؛ بنابراین در این مقاله سعی وافر شده است؛ به روش توصیفی- تحلیلی بر مبنای تعقلی – منطقی این امر به خوبی اثبات شود. اثبات این امر طی ده توالی و فرایند منطقی به صورت دقیق صورت گرفته است. و چنین نتیجه گرفته شد که مولانا با توجه به این فرایند دقیق عقلی توانسته است؛ زبان تمثیلی را به زبان همدلی که زبان عرفانی است؛ تبدیل نماید. و در نتیجه در مخاطبان خود همزبانی و هم سرایی ایجاد نماید. این ده فرایند به ترتیب عبارت اند از: ۱. تعقل ۲. تخیل عقلانی ۳. شکل­بندی ۴. معناگرایی ۵. زیبایی­آفرینی ۶. اقناع ۷. پاکسازی ۸. همدلی ۹. هم­زبانی ۱۰. هم سرایی.

کلیدواژه ها:

زبان تمثیل ، عرفان ، تعقل ، زبان همدلی ، هم زبانی ، مثنوی