بررسی ارتباط الگوی تغذیه ای مدیترانه ای با مولفه های خودمراقبتی در بزرگسالان ایرانی مبتلا به دیابت نوع دوم بر پایه تحلیل داده های جمعیتی

چکیدهپیش زمینه و هدف: دیابت نوع دوم با شیوع فزاینده در ایران، نیازمند مدیریت چندوجهی از جمله رفتارهای خودمراقبتی است. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط میان رژیم غذایی مدیترانه ای و مولفه های خودمراقبتی در بزرگسالان ایرانی مبتلا به دیابت نوع دوم انجام شد.روش شناسی پژوهش: این مطالعه توصیفی-تحلیلی روی بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ با حداقل یک سال سابقه انجام شد. داده ها با پرسش نامه معتبر DSMQ و ابزار ۱۶ سوالی رژیم غذایی مدیترانه ای گردآوری شد. رفتارهای خودمراقبتی و سطح پیروی غذایی در سه سطح طبقه بندی شدند. تحلیل داده ها با SPSS نسخه ۲۲، شامل آمار توصیفی، آزمون نرمال سنجی، تحلیل واریانس و همبستگی پیرسون انجام شد. سطح معناداری آزمون ها p < ۰.۰۵ در نظر گرفته شد.یافته ها: نتایج نشان داد بین پیروی از رژیم غذایی مدیترانه ای و شاخص های خودمراقبتی دیابت رابطه ای مثبت اما غیرمعنادار وجود دارد(r = ۰.۰۷ ؛ p = ۰.۳۰). به رغم تمایل اندک افراد با امتیاز غذایی بالاتر به رفتارهای خودمراقبتی، این ارتباط از نظر آماری ضعیف بوده و قابل تعمیم یا تفسیر علی محور نیست. یافته ها حاکی از آن است که تغذیه مطلوب به تنهایی نمی تواند سطح خودمراقبتی دیابتی را ارتقاء دهد.نتیجه گیری: بهبود رفتارهای خودمراقبتی در بیماران دیابتی نیازمند رویکردی چند بعدی است که فراتر از اصلاح الگوی تغذیه ای عمل کند. طراحی مداخلات موثر باید عوامل روان شناختی، آموزشی و محیطی را نیز در نظر گیرد تا بتواند به ارتقاء پایدار سلامت فردی منجر شود. تمرکز صرف بر تغذیه سالم، بدون توجه به سایر مولفه های رفتاری، نمی تواند به تنهایی پاسخ گوی نیازهای مراقبتی این گروه از بیماران باشد.

کلیدواژه ها:

دیابت نوع دوم ، خودمراقبتی ، رژیم غذایی مدیترانه ای ، تحلیل جمعیت شناختی