شکستن طلسم یا طلسم شکسته؟! (نقدی بر تبیین طبیعت گرایانه دنت از دین)

چرایی دین و تبیین آن، از مسائل بنیادین حوزه فلسفه دین و تعیین کننده جهت گیری ها و رویکردهای مختلفی در دین شناسی همچون طبیعت گرایی یا فراطبیعت گرایی، واقع گرایی یا ناواقع گرایی دینی، تاریخ مندی یا ناتاریخ مندی دین و اثرگذار در مسائلی چون آینده دین، تکثرگرایی دینی و رویکردهای دیگر در این باب است. دنیل کلمنت دنت[۱]  فیلسوف ذهن فیزیکالیست و نوداروینیست آمریکایی و از چهره های شاخص الحاد جدید، در کتاب «شکستن طلسم: دین به مثابه پدیده ای طبیعی» در پی بسط تبیینی طبیعت گرایانه از دین در پرتو نظریه تکامل داروین است. مقاله پیش رو درصدد است تا دیدگاه او را در این زمینه به روش توصیفی-تحلیلی بررسی کرده و در معرض سنجش قرار دهد. نتیجه تحقیق کشف نارسایی ها، کاستی ها و ناراستی های متعدد در توضیحات دنت و ناکامی نگره نوداروینیستی در تبیین  دین است و نشان می دهد که نه تنها طلسم انگاری دین و شکست پذیری آن در برابر تبیین های نوداروینیستی موجه نمی نماید، بلکه اینگونه تبیین ها خود طلسم هایی از بیخ و بن شکسته و فاقد اعتبار علمی و ارزش تبیینی نهایی اند.[۱]. DANIEL C. DENNETT (۱۹۴۲-۲۰۲۴)

کلیدواژه ها:

دنیل دنت ، فلسفه دین ، تبیین دین ، طبیعت گرایی دینی ، ناواقع گرایی دینی ، شکستن طلسم