مطالعه تطبیقی الگو های مشارکت والدین در مدیریت آموزشی در ایران و انگلستان

پژوهش حاضر با هدف مطالعه تطبیقی الگوهای مشارکت والدین در مدیریت آموزشی مدارس در ایران و انگلستان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تطبیقی است که با بهره گیری از تحلیل محتوای مقایسه ای و چارچوب نظری بری و توماس صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل اسناد، قوانین، سیاست های رسمی و پژوهش های علمی مرتبط با مشارکت والدین در دو نظام آموزشی ایران و انگلستان در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۲۰۲۴ بود. داده ها به روش اسنادی جمع آوری و با استفاده از چک لیست تحلیل تطبیقی در ابعاد سیاست گذاری، ساختارهای اجرایی، شیوه های مشارکت و موانع نهادی و فرهنگی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که هر دو کشور از نظر مبانی نظری بر اهمیت مشارکت والدین تاکید دارند، اما از حیث سطح نهادینه سازی، میزان اختیار والدین و کیفیت مشارکت تفاوت های معناداری مشاهده می شود. در انگلستان مشارکت والدین به صورت رسمی و ساختاریافته در قالب شوراهای مدرسه تعریف شده و در حوزه هایی مانند نظارت و پاسخ گویی مدرسه نقش آفرین است، در حالی که در ایران مشارکت والدین غالبا جنبه مشورتی و اجرایی داشته و از اختیارات تصمیم گیری محدودی برخوردار است. همچنین موانع مشارکت در ایران بیشتر ماهیت فرهنگی و نهادی، و در انگلستان عمدتا اجتماعی–اقتصادی دارد. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که ارتقای اثربخشی مشارکت والدین در مدیریت آموزشی ایران نیازمند بازنگری در چارچوب های قانونی، تغییر نگرش مدیران، توانمندسازی والدین و ایجاد سازوکارهای مشارکت واقعی و پایدار است. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی و اصلاح ساختارهای مشارکت خانواده و مدرسه فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مشارکت والدین ، مدیریت آموزشی ، مطالعه تطبیقی ، ایران ، انگلستان.