بررسی رابطه ی تفکر انتقادی مدیران با تصمیم گیری اخلاقی با نقش تحلیل گر هوش اخلاقی در مدارس ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تفکر انتقادی مدیران با تصمیم گیری اخلاقی و تبیین نقش میانجی هوش اخلاقی در مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه مدیران مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه (۳۵۴ نفر) بود که بر اساس فرمول کوکران، ۱۸۷ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تفکر انتقادی فاسیونه، پرسشنامه تصمیم گیری اخلاقی بر مبنای مدل رست و پرسشنامه استاندارد هوش اخلاقی لنیک و کیل بود که روایی آن ها با نظر متخصصان تایید و پایایی کل ابزار برابر با ۰/۹۴ به دست آمد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بین تفکر انتقادی و تصمیم گیری اخلاقی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰. ۶۱r=). همچنین، تفکر انتقادی با هوش اخلاقی (=r۰/۶۶) و هوش اخلاقی با تصمیم گیری اخلاقی (۰. ۷۲r=) رابطه مثبت و معنادار داشتند. نتایج رگرسیون حاکی از آن بود که تفکر انتقادی و هوش اخلاقی در مجموع ۵۸ درصد از واریانس تصمیم گیری اخلاقی مدیران را تبیین می کنند (۰. ۵۸R۲=). نتایج تحلیل مسیر نیز نشان داد که هوش اخلاقی نقش میانجی جزئی و معناداری در رابطه بین تفکر انتقادی و تصمیم گیری اخلاقی ایفا می کند و مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است (۰. ۴۶RMSEA=، ۰. ۹۵CFI=). بر اساس نتایج، می توان گفت ارتقای تفکر انتقادی مدیران، در صورت تقویت هم زمان هوش اخلاقی، می تواند به بهبود کیفیت تصمیم گیری اخلاقی در مدارس ابتدایی منجر شود. بنابراین، پیشنهاد می شود برنامه های توانمندسازی مدیران مدارس بر توسعه توامان مهارت های تفکر انتقادی و هوش اخلاقی متمرکز شود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، تصمیم گیری اخلاقی ، هوش اخلاقی ، مدیران مدارس ابتدایی ، شهرستان ارومیه.