فلسفه ملقب شدن امام علی بن موسی به «رضا» تحلیل سندی و دلالی روایت «رضی به المخالفون من اعدائه کما رضی به الموافقون من اولیائه»

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HADIS-8-16_003

تاریخ نمایه سازی: 14 دی 1404

چکیده مقاله:

روایت علت ملقب شدن علی بن موسی(ع) به لقب «رضا»، که از امام جواد(ع) به ما رسیده است و در منابع اصلی عیون و علل الشرایع شیخ صدوق آمده است، از دیرباز مورد توجه بوده است. اما، در عین حال، ابهام در تحلیل جامع آن و چگونه جلب دوست و دشمن توسط امام(ع)، چالشی است که نیاز به بررسی دقیق دارد. این پژوهش با هدف رفع این چالش، به این پرسش کلیدی می پردازد که حضرت رضا(ع) چگونه رفتار کردند که دوست و دشمن از ایشان راضی بودند و چگونه باعث رضایت و مخالفت شدند؟ این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی سند و این روایت پرداخته و صحت آن را می کند. همچنین، در چرایی ملقب شدن امام هشتم(ع) به «الرضا»، دو تحلیل اصلی (سیاسی و معنوی- اخلاقی) بررسی می شوند. به جست وجوی مامون عباسی برای کسب مشروعیت از طریق این لقب اشاره دارد، در حالی که از نظر علمی، اخلاقی بر محبوبیت و احترام ناشی از دانش، زهد و سلوک اخلاقی امام(ع) می کند. در نهایت، به این نتیجه می رسد که لقب «الرضا» نمادی از رضایت همه جانبه بوده است که این مقاله سیاسی مامون را پاسخ می دهد و هم بازتابی از جایگاه رفیع امام میان موافق و مخالف است.

نویسندگان

سید علی دلبری

استاد، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ استاد درس خارج، حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

علی جلائیان اکبرنیا

استادیار، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ دانش آموخته حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

مرتضی کشاورز خضربیگی

دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آمدی، عبدالواحد بن محمد. (۱۳۶۶). تصنیف غرر الحکم و درر ...
  • ابن اثیر، علی بن محمد. (۱۳۸۵). الکامل فی التاریخ. بیروت: ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۶۲). الخصال، (ترجمه مدرس گیلانی). ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۷۲). عیون اخبار الرضا(ع)، (ترجمه ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۷۸). عیون اخبار الرضا(ع). تهران: ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۸۰). علل الشرایع، (ترجمه محمدجواد ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۸۵). علل الشرایع. قم: کتاب ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۹۵). کمال الدین و تمام ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۴۰۳). معانی الاخبار. قم: جامعه ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۴۱۳). من لایحضره الفقیه. تهران: ...
  • ابن شهرآشوب، محمد بن علی. (۱۳۷۹). مناقب آل ابی طالب ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۷). لسان العرب. بیروت: دارالفکر ...
  • احمدی میانجی، علی. (۱۴۲۶). مکاتیب الائمه علیهم السلام. قم: دارالحدیث ...
  • اربلی، علی بن موسی. (۱۳۸۱). کشف الغمه فی معرفه الائمه. ...
  • اکبری، محمد الله. (۱۳۸۷). بررسی تاریخی و روایی چگونگی ملقب ...
  • برکه الشامی، حسین. (بی تا). ملحمه قوافل النور. (بی جا): ...
  • بروجردی، حسین. (۱۴۲۰). نهایه التقریر، (تقریر محمد فاضل لنکرانی). قم: ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۷۷). تفسیر موضوعی قرآن کریم. مراحل اخلاق ...
  • حرعاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۵). وسائل الشیعه. قم: موسسه آل ...
  • حلی (علامه)، حسن بن یوسف. (۱۳۸۱). رجال العلامه-خلاصه الاقوال. نجف: ...
  • خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۳). معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات ...
  • دلبری، سید علی. (۱۳۹۵). آشنایی با اصول علم رجال. مشهد: ...
  • ذهبی، عباس. (۱۴۲۲). الامام الرضا علیه السلام سیره وتاریخ. بی ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲). المفردات فی غریب القرآن، ...
  • راوندی، سعید بن هبهالله. (۱۴۰۹). الخرائج و الجرائح. قم: موسسه ...
  • سبط بن جوزی، یوسف بن قزاوغلی. (۱۴۱۸). تذکره الخواص من ...
  • شبیری زنجانی، موسی. (۱۳۸۴). کتاب نکاح. قم: موسسه پژوهشی رای ...
  • شیبی، کامل مصطفی. (۱۹۲۷). الصله بین التصوف والتشیع. مصر: دارالمعارف ...
  • صبحی صالح. (۱۴۱۴). نهج البلاغه. قم: هجرت ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۶). اعلام الوری باعلام الهدی. قم: ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۱۷). العده فی اصول الفقه، (تحقیق: ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۲۰). الفهرست (فهرست کتب الشیعه و ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۲۷). رجال الشیخ الطوسی. قم: جامعه ...
  • علی بن الحسین، امام چهارم. (۱۳۷۶). الصحیفه السجادیه. قم: دفتر ...
  • قمرزاده، محسن؛ کرباس فروشان، مجید. (۱۳۹۳). ترجمه و نقد مقاله ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۲۹). کافی (ط- دار الحدیث). قم: ...
  • مازندرانی، محمد صالح. (۱۳۸۲). شرح الکافی- الاصول و الروضه. تهران: ...
  • مامقانی، عبدالله. (۱۳۵۲). تنقیح المقال فی علم الرجال. نجف: المکتبه ...
  • مجلسی، محمد باقر. (۱۴۰۴). مرآه العقول فی شرح اخبار آل ...
  • مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳). بحارالانوار. بیروت: داراحیاء التراث العربی ...
  • مجلسی، محمدتقی. (۱۴۰۶). روضه المتقین فی شرح من لا یحضره ...
  • نجاشی، احمد بن علی. (۱۳۶۵). رجال النجاشی. قم: جامعه مدرسین ...
  • Bayhom-Daou, Tamima. (۲۰۰۹). "ʿAlī al-Riḍā". In Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; ...
  • Madelung, Wilfred. (۱۹۸۵). "ʿAlī Al-Reżā". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia ...
  • نمایش کامل مراجع