بررسی مفهومی اثر بار ذهنی خانواده بر یادگیری دانش آموزان مقطع ابتدایی

مقدمه و پیشینه پژوهش یادگیری در کودکان ابتدایی یک فرآیند پیچیده و چند بعدی است که تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد (۱). یکی از مهمترین این عوامل محیط خانوادگی است (۲)(۳). در دهه های اخیر خانواده ها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کنند که از جمله آن ها می توان به عوامل اقتصادی، اجتماعی، عاطفی و روانی اشاره نمود که می تواند سبب فرسودگی ذهنی و جسمی و مفهومی با عنوان بار ذهنی گردد (۴). بار ذهنی خانواده به عنوان یک عامل اجتماعی شناخته می شود. بار ذهنی را به عنوان کار نامرئی نیز می شناسند و مجموعه ای از استرس ها، چالش ها و مسئولیت های روانی است که والدین به خصوص مادران به عنوان مراقبین اصلی اعضای خانواده با آن مواجه هستند (۵)(۶). بار ذهنی والدین با نقصان توجه به کودک ابتدایی می تواند تاثیر قابل توجهی بر یادگیری کودک داشته باشد که با افزایش توجه به خواب و استراحت و دیگر مسائل روانی اجتماعی می توان آن را بهبود بخشید (۷). این بار ممکن است ناشی از عوامل مختلفی مانند فشارهای اقتصادی، مسئولیت های شغلی، تنش های خانوادگی و انتظارات اجتماعی باشد (۸). بار ذهنی والدین می تواند به طور مستقیم و غیر مستقیم بر کیفیت تعاملات والدین با فرزندان و در نتیجه بر یادگیری و توسعه عاطفی کودکان تاثیر بگذارد (۹). مطالعات نشان داده اند که والدینی که تحت فشارهای زیاد قرار دارند، ممکن است کمتر قادر به ارائه حمایت عاطفی و آموزشی به فرزندان خود باشند و نهایتا بار ذهنی والدین می تواند به مشکلات رفتاری، آموزشی و عاطفی در کودکان منجر شود (۱۰). با توجه به اهمیت روزافزون یادگیری کودکان ابتدایی در خانه و در تعامل با والدین در این مقاله به بررسی مروری یافته های اثرات بار ذهنی خانواده بر یادگیری دانش آموزان مقطع ابتدایی پرداخته می شود.

کلیدواژه ها:

بار ذهنی ، یادگیری ، کودکان دبستانی