مقایسه تطبیقی عناصر بلاغی در رمانهای «بوف کور» و «شازده احتجاب»

حضور چشمگیر و کاربست هوشمندانه عناصر بلاغی عنصری مهم در پهنه ی رمانهای نوین فارسی است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه تطبیقی شیوه بهره گیری صادق هدایت و هوشنگ گلشیری از فنون بلاغت پرداخته است. این مهم بر این باور استوار است که درک لایه های پنهان تصاویر ادبی در داستان ها بی اشراف بر معانی مجازی و هنجارگریزی های هنرمندانه، نویسنده میسر نخواهد بود لذا برای نقد و تحلیل عمیق رمان های «بوف کور» و «شازده احتجاب»، آشنایی دقیق با ظرایف علم بیان و بدیع امری ضروری می نماید. این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی به کاوش در این پرسش محوری پرداخته است که “صادق هدایت و هوشنگ گلشیری در آثار شاخص خود، کدام عناصر بلاغی را به شیوه ای متمایز به کار گرفته اند؟ یافته های تحقیق به وضوح نشان می دهد که هدایت در شاهکار خود، «بوف کور»، در قیاس با گلشیری در «شازده احتجاب»، تمایل بیشتری به کاربست متنوع تر و پیچیده تر عناصر بلاغی داشته است. نتیجه چشمگیر این پژوهش حاکی از آن است که درک عناصر بلاغی «بوف کور» نیازمند دقت تامل ژرف تری از سوی خواننده است؛ شماری از این عناصر زاییده ذهن خلاق نویسنده بوده و از تازگی خاصی برخوردارند. در مقابل، تصاویر ادبی در رمان «شازده احتجاب» غالبا شناخته شده تر و گاه با رگه هایی از بیان عامیانه همراه هستند.

کلیدواژه ها:

رمان فارسی ، صادق هدایت ، هوشنگ گلشیری ، بوف کور ، شازده احتجاب ، فنون بلاغت