تاثیر نظام آموزشی و نهادهای آموزشی-فرهنگی تمدن اسلامی بر شکل گیری تمدن نوین غربی مطالعه ای در پیوستار انتقال دانش و الگوی تمدنی

تمدن اسلامی در طول قرون میانه نه تنها خاستگاه یک نظام آموزشی منسجم و نهادهای علمی فرهنگی پیشرفته بود، بلکه از طریق همین ساختارهای سازمان یافته نقش بنیادینی در شکل گیری زیرساختهای تمدن نوین غربی ایفا کرد. این مقاله با رویکرد تاریخی-تحلیلی به بررسی تاثیر نظام آموزشی و نهادهای علمی فرهنگی تمدن اسلامی بر تحولات علمی و فرهنگی اروپا می پردازد. مساجد به عنوان نخستین پایگاه های آموزشی، بیت الحکمه به عنوان مرکز ترجمه و تولید علم، دارالعلم ها، بیمارستان های آموزشی، رصدخانه ها، حوزه های علمیه و شهرک های علمی همچون ربع رشیدی، نمایانگر یک شبکه پویا و منسجم از مراکز علمی در سراسر قلمرو اسلامی بودند. این نهادها هم در سطح تولید علم و هم در انتقال آن به اروپا نقش فعالی داشتند. انتقال مفاهیم، متون و ساختارهای آموزشی از تمدن اسلامی به اروپا، از طریق اندلس، سیسیل و ترجمه های عربی به لاتین زمینه ساز پیدایش دانشگاه های غربی و نوزایش علمی در اروپا شد. مقاله حاضر نشان می دهد که بدون توجه به میراث علمی فرهنگی جهان اسلام درک کامل از ریشه های تمدن غربی ممکن نیست.

کلیدواژه ها:

تمدن ، اسلامی ، نظام آموزشی ، نهادهای علمی ، انتقال دانش ، تمدن غربی