مطالعه تطبیقی صورفلکی در مذاهب ایران و هند (مطالعه موردی: میترائیسم و هندوئیسم)

نمادها، به عنوان زبان بصری و مفهومی، نقش محوری در انتقال و تثبیت باورها و ارزش های فرهنگی و دینی ایفا می کنند. صور فلکی، به عنوان یکی از کهن ترین نمادهای مشترک در میان تمدن های باستانی، بستری مناسب برای مطالعه تطبیقی نظام های فکری و اعتقادی فراهم می آورند. بررسی تطبیقی نشان می دهد که تبادلات فرهنگی و دینی، به ویژه در حوزه نمادشناسی، در میان تمدن های باستانی امری رایج بوده است. این پژوهش، با تمرکز بر نماد صور فلکی، به مقایسه دو نظام مذهبی کهن، میترائیسم و هندوئیسم، می پردازد. هدف، شناسایی وجوه اشتراک و افتراق در تفسیر و کاربست این نماد در این دو سنت دینی است. با بهره گیری از روش توصیفی-تطبیقی و تحلیل داده های کتابخانه ای، مشخص شد که هر دو مذهب، صور فلکی را به عنوان نمادی از نیروهای کیهانی و الوهی مورد توجه قرار داده اند. با این حال، تفاوت هایی در معانی نمادین و ارتباط آن ها با عناصر و خدایان وجود دارد. در هندوئیسم، صور فلکی بازتاب دهنده چرخه آفرینش و نظم کیهانی است، در حالی که در میترائیسم، نمادها بیشتر بر نیروهای طبیعی و ارتباط انسان با کیهان تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

میترائیسم ، هندوئیسم ، نماد ، صورفلکی