چالش های پیاده سازی سیاست های توسعه کسب وکار دیجیتال در مناطق روستایی

توسعه کسب وکارهای دیجیتال در مناطق روستایی به عنوان راهبردی کلیدی برای کاهش شکاف دیجیتالی و دستیابی به رشد اقتصادی فراگیر مطرح است. با وجود تدوین سیاست ها و برنامه های کلان در سطح ملی، همچنان فاصله ای قابل توجه میان اهداف ترسیم شده و نتایج عملی در این مناطق مشاهده می شود. این پژوهش با رویکردی کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی- کتابخانه ای انجام شده و داده های آن از طریق مرور نظام مند ۵۲ مقاله علمی معتبر داخلی و بین المللی گردآوری و با روش تحلیل مضمونی بررسی شده است. نتایج نشان می دهد که چالش های موجود در پنج دسته کلان قابل طبقه بندی هستند. نخست، چالش حکمرانی و نهادی با وزن نسبی ۲/۹۶ که شامل نبود رهبری واحد، موازی کاری نهادی و ضعف در ارزیابی سیاست ها است. دوم، چالش انطباق و اقتضائات محلی با وزن ۵/۹۰ که ناشی از طراحی یکسان ساز، بی توجهی به تنوع منطقه ای و عدم مشارکت ذی نفعان محلی است. سوم، چالش توانمندسازی انسانی با وزن ۴/۸۵ که متاثر از کمبود مهارت های پیشرفته دیجیتال، نبود مربیان محلی و شکاف های جنسیتی و نسلی است. چهارم، چالش زیرساخت و دسترسی با وزن ۸۱ که به کیفیت پایین اینترنت، هزینه های بالای خدمات و ضعف زیرساخت های پشتیبان اشاره دارد و پنجم، چالش تاب آوری اقتصادی با وزن ۵/۷۱ که شامل محدودیت دسترسی به منابع مالی، ریسک گریزی ناشی از اقتصاد معیشتی و مقیاس کوچک فعالیت ها است. تحلیل نتایج نشان می دهد که ریشه اصلی ناکامی ها در سطح حکمرانی و طراحی سیاست قرار دارد و سایر چالش ها عمدتا پیامد یا تشدیدکننده این نارسایی های بنیادین محسوب می شوند. بر این اساس، ایجاد ساختار حکمرانی متمرکز و فرابخشی همراه با تدوین برنامه های عملیاتی مشارکتی و متناسب با شرایط هر منطقه، به عنوان دو راهبرد محوری برای شکستن چرخه ناکارآمدی موجود و حرکت به سوی توسعه پایدار کسب وکارهای دیجیتال روستایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اقتصاد دیجیتال ، شکاف سیاست های روستایی ، حکمرانی نهادی ، زیرساخت ارتباطی