شناسایی و تبیین پیشران های کلیدی اثرگذار بر فرایند بازآفرینی پایدارشهری (مطالعه موردی: محلات هدف بازآفرینی منطقه ۶ مشهد)

چکیده بازآفرینی شهری پایدار با افزایش بافت¬های فرسوده و سکونتگاه¬های غیررسمی در سال¬های اخیر به عنوان یکی از مهم¬ترین روش های ساماندی و توانمندسازی اینگونه بافت ¬ها مدنظر سیاست¬گذاران، برنامه¬ریزان و مدیران شهری قرار گرفته است. بافت منطقه ۶ مشهد بافتی فرسوده و دارای سکونتگاه غیررسمی بوده که بر ناپایداری این سکونتگاه شهری افزوده است. از اینرو با رویکرد بازآفرینی پایدار شهری می¬توان از ادامه نابسامانی در این دوگونه بافت جلوگیری و به توانمندسازی بافت در ابعاد اجتماعی و اقتصادی کمک نمود. پژوهش حاضر با هدف تبیین شناسایی نیروهای کلیدی موثر بر فرایند بازآفرینی از نرم افزار MaxQDA و تکنیک دلفی و ماتریس اثرات متقاطع(ماتریس بحرانی اثرگذاری/عدم اطمینان) بهره گرفته است. نتایج ماحصل وزن¬دهی عدم قطعیت و اهمیت هر یک از عوامل کلیدی مستخرج از پنل دلفی حاکی از آن است که پیشران¬های منتخب موثر بر فرایند بازآفرینی منطقه ۶ به ترتیب شیوه برنامه¬ریزی و مدیریت شهری با امتیاز ۴.۸، امنیت اجتماعی با امتیاز ۴.۸، جلب مشارکت و سرمایه¬گذاری با امتیاز ۴.۵، مهاجرت اتباع و تعامل و مشارکت پذیری ذی¬نفعان(انسجام و همیاری اجتماعی) با امتیاز ۴.۰۸، راندمان دستگاه¬های نظارتی با امتیاز ۳.۸ و توسعه بافت ناکارآمد منطقه ۶ با امتیاز ۳.۶ دارای بیشترین میزان اهمیت و تاثیر در فرایند بازآفرینی محدوده مورد مطالعه دارد. منطقه شش واقع در جنوب شرقی شهر مشهد، به دلیل توسعه¬ی بی¬برنامه شهر، اکنون به مثابه بافتی ارگانیک، فرسوده و بسیار متراکم است که در تعارض با حوزه¬های همجوار خود از منظر خصوصیات کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و... است و نیز یکی از محدوده¬های بزرگ حاشیه نشین مشهد با مساحت ۱۸۶۹ هکتار و جمعیتی در حدود ۲۳۲ هزار و ۶۱۶ نفر(سرشماری عمومی و نفوس مسکن مرکز آمار ایران، ۱۳۹۵) می¬باشد. مساحت پهنه بافت فرسوده این منطقه ۴۲۱ هکتار و جمعیت پهنه بافت فرسوده این منطقه ۱۲۵۵۰۲ نفر می¬باشد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی پایدار ، پیشران ، بافت فرسوده ، سکونتگاه غیررسمی ، شهر مشهد.