تحلیل کارکردهای حسابداری مدیریت در دستیابی به جهش تولید و رقابت پذیری اقتصادی ایران

در بستر اقتصادی کنونی ایران که با معضلاتی نظیر بی ثباتی نرخ مبادله ارز، تحریم های ساختاری تجاری، و افت شاخص های بهره وری در بخش صنعت مواجه است، دستیابی به رشد شتابان تولید و تقویت جایگاه رقابتی در اقتصاد جهانی، به مثابه اهداف راهبردی ملی، مستلزم به کارگیری مکانیزم های علمی و سامانه های مدیریتی پیشرفته است. حسابداری مدیریت، با محوریت تولید اطلاعات تحلیلی و رهنمودهای عملیاتی بهنگام، قادر است با بهینه سازی زنجیره ارزش تولید، مدیریت هزینه های عملیاتی، و طراحی راهبردهای رقابتی، به عنوان ابزاری کارآمد در خدمت تحقق این اهداف ایفای نقش نماید. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (نظری-تجربی) و با هدف واکاوی نقش سامانه های حسابداری مدیریت در نیل به جهش تولید و ارتقای رقابت پذیری اقتصاد ایران، به بررسی سه محور چارچوب های نظری، الگوهای موفق بین المللی، و ارزیابی میدانی در بنگاه های تولیدی داخلی پرداخته است. در بخش نظری، مفاهیمی همچون بودجه بندی مبتنی بر فعالیت (ABM)، هزینه یابی بر مبنای هدف (TBC)، و حسابداری پاسخگویی اجتماعی (SRA) تحلیل شده اند. در بخش کاربردی، داده های کمی و کیفی از نمونه های منتخب صنعتی با روش های اقتصادسنجی و تحلیل SWOT مورد پردازش قرار گرفته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که استقرار نظام های پیشرفته حسابداری مدیریت، از طریق کاهش هزینه های سربار، ارتقای شاخص های بهره وری منابع (TFP)، افزایش انعطاف پذیری ساختاری سازمان ها، و خلق مزیت رقابتی پایدار (SCA)، ظرفیت تبدیل چالش های کنونی به فرصت های راهبردی در بازارهای داخلی و بین المللی را فراهم می سازد. این پژوهش نقش محوری ابزارهایی نظیر کارت امتیازی متوازن (BSC) و تحلیل حاشیه سود عملیاتی (OMC) را در همسوسازی اهداف خرد بنگاه ها با کلان اقتصاد ملی، مورد تاکید قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

حسابداری مدیریت ، جهش تولید ، رقابت پذیری اقتصادی ، بهره وری ، هزینه یابی ، تصمیم گیری استراتژیک