تاریخ گذاری مصاحف کهن و چالش های انتساب آنها به عصر پیامبر(ص)

این پژوهش با بررسی تاریخچه متن مکتوب قرآن و ارزیابی روش های تاریخ گذاری مصاحف کهن در صدد پاسخ به این پرسش است که آیا می توان نسخه یا نسخه هایی از قرآن را به زمان حیات پیامبر گرامی اسلام(ص) نسبت داد. بررسی روایات و گزارش های تاریخی، مصاحف کهن و نتایج پژوهش های پیشین درباره این مصاحف، نشان می دهد که هیچ نسخه ای از نسخه های کهن موجود از قرآن کریم را نمی توان به زمان حیات پیامبر اکرم(ص) منتسب دانست. با این حال، از این که مصاحف موجود اختلاف عمده ای با یکدیگر ندارند و اختلافات شان در موارد اندکی از حروف و تک واژه ها و در موارد بسیار نادر در حد چند عبارت کوتاه است، می توان دریافت که این مصاحف مسبوق به متون مکتوب و دقیق از مصاحف پیش از خود بوده اند. این پژوهش با استفاده از روش کتابخانه ای و استناد به منابع تاریخی و نقوش قدیم عربی و ویژگی های مصاحف کهن، به این نتیجه رسیده که مصاحف کهن موجود، بازتاب دهنده صحفی هستند که در زمان پیامبر توسط کاتبان وحی نوشته می شده و در متن قرآن نیز بدان تصریح شده است. همچنین، با بررسی نتایج آزمایش های کربن ۱۴ و مقایسه مصاحف مختلف، می توان به این نتیجه رسید که مصاحف کهن با خط مایل، که موسوم به «خط حجازی» است، همگی متعلق به سده نخست هجری است.

کلیدواژه ها:

قرآن ، مصاحف کهن ، تاریخ گذاری مصاحف ، روش های تاریخ گذاری ، خط مایل ، آزمایش کربن ۱۴