رازگشایی زمان از معانی قرآن؛ واکاوی روایت «فی القرآن معان سوف یفسرها الزمان»

گزاره «فی القرآن معان سوف یفسرها الزمان» را برخی به عبدالله بن عباس نسبت داده اند و مانند هر گزاره تاریخی دیگر نیاز به اعتبار سنجی دارد و مهم تر از درستی یا نادرستی این انتساب، بررسی دلالی و تبیین مفاد و مقصود از آن  است. چه گزاره هایی مشابه این متن وجود دارد و چگونه می توان از این گزاره در بحث از مبانی تفسیر بهره برد؟ این نگاشته به هدف پاسخ گویی به پرسش های بالا بر اساس روش توصیف و تحلیل به ارزش یابی سندی و دلالی این گزاره پرداخته و به نتایج زیر دست یافته است. این گزاره در هیچ یک از منابع حدیثی پیشین یا پسین وجود ندارد و استناد آن به ابن عباس قابل اثبات نیست؛ ولی مفاد آن را می توان در برخی از احادیث معصومان با الفاظ و عبارات دیگر مشاهده کرد. احادیثی که قرآن را زنده نامیرا و چونان خورشید و ماه در جریان می داند، و نیز احادیثی که نه تنها اجازه تعمیم به موارد مشابه داده بلکه از تخصیص آیات به مصادیق مورد نزول نهی کرده، هم خانواده این گزاره است و بر مبنای بسیار مهم جهان شمولی و جاودانگی قرآن دلالت دارد.

کلیدواژه ها:

جاودانگی قرآن ، جری القرآن ، پویایی قرآن ، تفسیر روزآمد ، تفسیرفراتاریخی