مقایسه تطبیقی کتاب های درسی شیمی متوسطه دوم ایران، ترکیه و هند با تکیه بر بررسی مشابهت و تفاوت در سرفصل ها ، فلسفه و اهداف آموزشی ، محتوا ، روش های یاددهی- یادگیری و ارزشیابی

این پژوهش به مقایسه تطبیقی کتاب های درسی شیمی دوره متوسطه دوم (پایه های دهم تا دوازدهم) در ایران، ترکیه و هند می پردازد و بر بررسی مشابهت ها و تفاوت ها در سرفصل ها، فلسفه و اهداف آموزشی، محتوا، روش های یاددهی-یادگیری و ارزشیابی تمرکز دارد. روش پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی است و بر پایه تحلیل محتوای کتاب های درسی رسمی (شیمی ۱، ۲ و ۳ در ایران؛ برنامه شیمی دبیرستان ۹-۱۲ در ترکیه؛ و سرفصل های CBSE کلاس ۱۱ و ۱۲ در هند) انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که هر سه سیستم آموزشی بر مفاهیم پایه ای مانند ساختار اتم، تعادل شیمیایی، ردوکس و شیمی آلی تاکید دارند، با مشابهت کلی ۶۵-۷۵% در سرفصل ها. ایران بر سواد علمی و کاربردهای اجتماعی تمرکز دارد، ترکیه بر مهارت های عملی و آمادگی برای آزمون های دانشگاهی (YKS)، و هند بر جنبه های رقابتی برای آزمون های JEE/NEET. در محتوا، مشابهت ۷۰% مشاهده می شود، اما هند و ترکیه بر محاسبات ریاضی پیشرفته تر تاکید دارند. روش های یاددهی در هر سه بر آزمایش و حل مسئله استوار است، اما ترکیه و هند امکانات عملی بیشتری ارائه می دهند. ارزشیابی در هند و ترکیه بیشتر بر آزمون های استاندارد و عملی متکی است. نتایج پیشنهاد می دهد که ایران می تواند از رویکردهای عملی ترکیه و هند برای غنی سازی برنامه درسی خود بهره ببرد. این پژوهش بر اهمیت تبادل تجربیات آموزشی در کشورهای در حال توسعه تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کتاب های درسی شیمی ، مقایسه تطبیقی ، سرفصل ها ، فلسفه آموزشی ، روش های یاددهی ، ارزشیابی ، آموزش شیمی ایران ، برنامه شیمی ترکیه ، CBSE شیمی هند.