اثرات خشک سالی بر کمیت و کیفیت تولید پسته در سیرجان

امنیت غذایی در ایران با مجموعه ای از عوامل داخلی و خارجی مواجه است که آن را در معرض تهدید قرار می دهد. از یک سو، تحولات ژئوپلیتیکی، مناسبات بین المللی، تحریم های اقتصادی و عوامل غیراقلیمی نظیر رشد جمعیت، کاهش درآمد سرانه خانوارها و افزایش تقاضای مواد غذایی، فرآیند تامین غذا را با چالش هایی روبرو ساخته اند. از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی شامل افزایش دما، تغییر الگوهای بارش، کاهش بارندگی و وقوع خشک سالی های مکرر، تهدیدی برای تولیدات کشاورزی و پایداری امنیت غذایی کشور محسوب می شوند؛ چرا که این عوامل بر عملکرد کمی و کیفی محصولات کشاورزی اثرگذارند. خشک سالی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک نظیر نواحی مرکزی ایران، یکی از چالش های بنیادین در حوزه کشاورزی به شمار می رود. در این راستا، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به شیوه پیمایشی، به بررسی اثرات خشک سالی بر کمیت و کیفیت تولید پسته در شهرستان سیرجان، به عنوان یکی از قطب های اصلی تولید این محصول در کشور، پرداخته است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته بوده که توسط ۵۰ نفر از کارشناسان، کشاورزان و تولیدکنندگان پسته منطقه تکمیل گردید. نتایج نشان دادند که ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰.۴۱۸ است که بیان گر وجود رابطه ای مثبت و معنادار بین شدت خشک سالی و تغییرات در کمیت و کیفیت تولید پسته می باشد. هم چنین، ضریب تعیین استاندارد شده معادل ۰.۵۵۷ محاسبه شد که نشان می دهد حدود ۵۵.۷ درصد از تغییرات مشاهده شده در تولید پسته، قابل پیش بینی براساس شدت خشک سالی است. این یافته ها بر ضرورت اتخاذ راه کارهای مدیریتی و سیاست گذاری های اقلیمی در راستای کاهش آسیب پذیری کشاورزی و ارتقاء تاب آوری امنیت غذایی تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

خشک سالی ، کمیت و کیفیت محصول ، کولموگروف اسمیرنف ، آزمون شاپیرو ویلک