بررسی تاثیر آموزش یوگا بر تاب آوری و نشخوار ذهنی

نوجوانی مرحله ای حساس و تاثیرگذار در شکل گیری شخصیت و سلامت روانی انسان است. این دوره با تغییرات شناختی، هیجانی و اجتماعی گسترده ای همراه است که در صورت فقدان مهارت های مقابله ای مناسب می تواند به بروز مشکلاتی نظیر اضطراب، استرس تحصیلی، کاهش تاب آوری و افزایش نشخوار ذهنی منجر شود. تاب آوری توانایی سازگار شدن با شرایط دشوار و بازیابی تعادل روانی پس از مواجهه با فشارهاست و در مقابل نشخوار ذهنی به تکرار مداوم افکار منفی و تمرکز بیش از حد بر ناکامی ها اطلاق می شود. از جمله رویکردهای موثر برای ارتقای تاب آوری و کاهش نشخوار ذهنی آموزش یوگاست؛ ورزشی ذهن-بدنی که ترکیبی از تمرینات، جسمانی، تنفس آگاهانه و مراقبه است و می تواند با کاهش تنش های درونی و بهبود تنظیم هیجان سلامت روانی فرد را افزایش دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش یوگا بر تاب آوری و نشخوار ذهنی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول است. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر متوسطه اول شهر بابلسر و نمونه ۳۰ نفره ای بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۶ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش یوگا قرار گرفت. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) و پرسشنامه نشخوار فکری نولن هوکسما و مارو (۱۹۹۱) بود. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج فرضی نشان داد آموزش یوگا موجب افزایش معنادار تاب آوری و کاهش نشخوار ذهنی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. این یافته ها بیانگر آن است که آموزش یوگا می تواند به عنوان یک مداخله روان شناختی غیرتهاجمی و موثر در مدارس برای ارتقای سلامت روان و توانمندی های هیجانی نوجوانان به کار رود.

کلیدواژه ها:

یوگا ، تاب آوری ، نشخوار ذهنی ، سلامت روان