اثر پیشنهاد پس-هیپنوتیزمی بر مولفه های آشکار و ضمنی احساس عاملیت

در پیشنهاد پس هیپنوتیزمی پس از قرار دادن افراد در حالت، هیپنوتیزم پیشنهادی به آنها داده می شود که افراد دارای تلقین پذیری بالا، بعد از اتمام رسمی فرآیند هیپنوتیزم به آن پیشنهاد عمل می کنند. دیده شده است که هیپنوتیزم و پیشنهاد پس هیپنوتیزمی با تغییراتی در احساس عاملیت افراد همراه است. احساس عاملیت که به معنای احساس کنترل فرد بر روی اعمال و رفتار خود و از آن طریق بر روی محیط پیرامونش تعریف می شود به دو صورت آشکار یا همان پرسش مستقیم از (افراد) و ضمنی (از جمله معیار اتصال زمانی اندازه گیری می شود. این پژوهش به منظور بررسی تفاوت های موجود در مولفه های ضمنی و آشکار احساس عاملیت، بین سه حالت اقدام ناشی از پیشنهاد پس هیپنوتیزمی، انتخاب آزاد و دستور مستقیم صورت گرفته است. پژوهش به صورت نیمه آزمایشی و بر روی ۱۶ نفر از شرکت کنندگان با هیپنوتیزم پذیری بالا انجام شده است. برای سنجش هیپنوتیزم پذیری افراد از مقیاس تلقین پذیری گروهی هاروارد فرم آ استفاده شد و برای سنجش احساس عاملیت آزمون تخصیص عاملیت، به کمک جعبه افزار psychtoolbox نرم افزار متلب طراحی شد. در این آزمون افراد پس از انجام یک اقدام در این سه موقعیت، باید به سوالی در رابطه با همزمانی اقدام و پیامدش و نیز سوالی در رابطه با احساس عاملیت خود پاسخ می دادند. بر اساس نتایج تحلیل داده ها به کمک آزمون رتبه علامت دار که بر روی میانگین فراوانی قضاوت های افراد صورت گرفت، دیده شد که میانگین فراوانی همزمانی ادراک شده در حالت انتخاب آزاد در برخی بازه های زمانی بیشتر از دو حالت دیگر بود اما بین اقدام ناشی از دستور پس هیپنوتیزمی و دستور مستقیم تفاوتی دیده نشد. برای احساس عاملیت مستقیم نیز در این سه حالت تفاوت معنی داری مشاهده نشد. این یافته ها نشان گر تاثیرگذار بودن پیشنهاد پس هیپنوتیزمی بر احساس عاملیت ضمنی و عدم اثرگذاری معنادار آن بر احساس عاملیت آشکار در افراد می باشد.

کلیدواژه ها:

احساس عاملیت ، زمان ، هیپنوتیزم ، پیشنهاد پس-هیپنوتیزمی