نقش زنان در شکل گیری هویت فرهنگی در جنوب غرب ایران

هویت فرهنگی مفهومی چندلایه و پویاست که در بستر، زبان، آیین ها، باورها و تعاملات اجتماعی شکل می گیرد و بازتولید می شود. در جنوب غرب ایران به ویژه در مناطق عرب نشین زنان همواره نقش کلیدی در انتقال و حفظ عناصر فرهنگی ایفا کرده اند. با وجود این، در بسیاری از پژوهش های پیشین نقش زنان در فرآیند شکل گیری و تثبیت هویت فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق این نقش به تحلیل گفتمان فرهنگی زنان در این منطقه می پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای فرهنگی، داده های حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با زنان فعال فرهنگی، بررسی متون محلی و مشاهده مشارکتی در آیین ها و مناسبت های اجتماعی را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که زنان از طریق روایت های شفاهی، قصه گویی، تربیت فرزندان، حفظ زبان مادری، مشارکت در آیین های مذهبی و قومی، و انتقال ارزش های بومی نقش موثری در بازتولید و پایداری هویت فرهنگی ایفا می کنند. همچنین تحلیل داده ها بر اساس نظریه های استوارت هال درباره بازنمایی فرهنگی و مفهوم سرمایه فرهنگی بوردیو، نشان می دهد که زنان نه تنها حاملان فرهنگ بلکه کنشگرانی فعال در بازتعریف و بازآفرینی هویت فرهنگی هستند. این پژوهش با برجسته سازی نقش زنان در فرآیندهای فرهنگی بر ضرورت توجه به جنسیت در سیاست گذاری های فرهنگی و آموزشی تاکید دارد و می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های توسعه محور در مناطق چندفرهنگی باشد.

کلیدواژه ها:

زنان ، هویت فرهنگی ، جنوب غرب ایران ، زبان مادری ، روایت های شفاهی ، آیین های محلی ، سرمایه فرهنگی